Làm thực quản từ đại tràng cho người uống nhầm axit

- Ngày 23/10, TS.BS Nguyễn Minh Hải, Trưởng Khoa Ngoại Tiêu hóa - Bệnh viện Chợ Rẫy TP.HCM cho biết, ngày 13/10 vừa qua tại BV đã phẫu thuật thành công tạo hình thực quản bằng đại tràng trái qua nội soi hỗ trợ cho một bệnh nhân 20 năm không ăn được bằng miệng.

20 năm thèm ăn

Bệnh nhân Tạ Thị Khánh Vân (nữ, độc thân, sinh năm 1972, làm nghề buôn bán, ở TP Mỹ Tho, Tiền Giang),  bị teo hẹp thực quản suốt 20 năm qua do uống nhầm axít . Sau tai nạn, chị Vân phải điều trị  3 tháng tại bệnh viện (BV) Chợ Rẫy, tuy thoát khỏi bàn tay tử thần nhưng chị mất khả năng ăn uống như người bình thường do thực quản hoàn toàn bị biến dạng, co hẹp dần và bị teo hẳn.

BS Lê Tiến Đạt, khoa Ngoại Tiêu hóa, BV Chợ Rẫy đang khám cho Bệnh nhân Khánh Vân. ngày 23/10. Ảnh: Bùi Hương

Để duy trì cuộc sống, các bác sĩ khoa Ngoại Tiêu hoá đã phải phẫu thuật mở bên hông, tạo một đường dẫn thức ăn vào dạ dày thông qua một ống sold. Theo đó, mọi loại thức ăn vào cơ thể BN đều phải xay nhuyễn thành một chất lỏng đưa vào cơ thể. Lâu lâu do nhớ mùi vị thức ăn quá cô cũng chỉ dám nhấp nhấp một chút nước hoa quả nhưng cũng rất khó khăn.

Ngoài ra bệnh nhân luôn phải chịu một cảm giác rất khó chịu, vướng víu vì phải đeo bên mình một hệ thống dây nhợ, ống sold...  Cách đây không lâu cô phải quay trở lại BV Chợ Rẫy do vùng thực quản gây nên những cơn ho dài, khó chịu. Các BS quyết định áp dụng kỹ thuật “tạo hình thực quản đại tràng trái qua phẫu thuật nội soi” cho bệnh nhân này. 

Ca mổ được thực hiện vào ngày 13/10, với sự phối hợp của 2 ê kíp: khoa Ngoại Tiêu hóa và khoa Tai mũi họng. Do vùng nắp thanh môn thực quản bị biến dạng, bị xẹp hoàn toàn và cao sát tới miệng thực quản nên để đảm bảo độ chính xác, trước đó bệnh đã được thực hiện chụp CT, đo đoạn thực quản hẹp cần thay thế. Đồng thời được kiểm tra kỹ toàn bộ vùng đại tràng qua nội soi để đảm bảo không có u, bướu.

Ca mổ đặc biệt

Đúng 8h ngày 13/10,  khi ê kíp Tai - Mũi - Họng thực hiện thao tác mở vùng cổ bộc lộ thực quản của bệnh nhân thì cũng là lúc ê kíp khoa Ngoại tiêu hoá dùng dao cắt đốt siêu âm để “giải phóng” một đoạn đại tràng trái dài hơn 60 cm.

Với thiết bị dao cắt đốt siêu âm này giúp các bước thủ thuật xâm lấn bên trong cơ thể như tách các bộ phận, tìm kiếm đảm bảo chính xác lại cầm máu luôn do đó BN hầu như không mất máu.

"Tôi mừng quá, thèm ăn 20 năm nay bây giờ mới được toại nguyện". Ảnh: Bùi Hương

Đoạn đại tràng hơn 60 cm bên trái sau khi được cắt sẽ được cột dây và luồn từ phía sau xương ức đưa lên cổ bệnh nhân. Thao tác này, khó nhất là làm sao kéo được đoạn đại tràng này lên vùng cổ mà không gặp sự cố gì.

Vì chỉ sơ sảy một chút, đoạn đại tràng sẽ vỡ mạch máu bị tổn thương gây hoại tử. Qui trình này đã phải thực hiện rất chậm và cẩn trọng khi đồng thời 1 BS thực hiện nhấc thành ngực BN thì một BS khác thực hiện kéo đoạn đại tràng lên. Ca mổ hoàn tất vào 14 giờ 30 chiều cùng ngày sau 6 tiếng đồng hồ .

Sau ca mổ bệnh nhân đã được uống nước thử sau 3 ngày và 5 ngày đã ăn được cháo. Tiếp xúc với Khánh Vân vào ngày 23/10, sau 10 ngày được phẫu thuật, do vùng thực quản chưa nhận biết được dây thần kinh mới (của đại tràng) nên theo phản xạ tự nhiên nên thấy chị ăn được cháo nhưng nuốt chậm.

Tuy nhiên, theo các bác sỹ, tình trạng này sẽ tự hết. Chị Vân cho biết: “Tôi cảm thấy vô cùng hạnh phúc. Nhất là ngày đầu tiên khi được ăn cháo trở lại, vùng cổ họng thấy mát rượi, cảm giác nhận biết lại được mùi vị thức ăn thật đặc biệt”.

TS.BS Nguyễn Minh Hải, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hoá cho biết: “Tạo hình thực quản đại tràng trái qua phẫu thuật nội soi” là một trong những kỹ thuật mới và khó nhưng giúp bệnh nhân hồi phục nhanh hơn so với mổ hở.

Nội soi tạo hình như trên khiến BN ít mất máu, lại không phải chịu một đường mổ dài từ ức xuống tận vùng sinh dục mất tính thẩm mỹ và mức độ xâm lấn nhiều hơn.

Kỹ thuật này đã được BV Chợ Rẫy báo cáo Hội nghị Y khoa Quốc tế

Kỹ thuật này mới được áp dụng tại BV Chợ Rẫy ở và đã được báo cáo tại Hội nghị Y khoa Quốc tế. Trường hợp chị Vân là 1/15 ca được phẫu thuật bị teo thực quản do uống phải hóa chất. Và cũng là trường hợp thứ 2 có thời gian teo thực quản lâu tới 20 năm cũng như không phải cắt thực quản, chỉ là nối thay thế. Một ca trước đó có thời gian teo thực quản 13 năm. Ngoài ra BV Chợ Rẫy cũng đã thực hiện tạo hình thực quản đại tràng trái qua phẫu thuật nội soi  cho 100 ca khác bị ung thư thực quản, nhưng các trường hợp này đều phải cắt thực quản.

 

Bùi Hương