Đái tháo đường: Nhận thức người bệnh còn kém
- Ngày 15/11, Bệnh viện quận Thủ Đức, TP.HCM đã tổ chức Ngày hội bệnh đái tháo đường tại Nhà Thiếu nhi quận Thủ Đức (số 281, Võ Văn Ngân - Thủ Đức) nhằm hưởng ứng Ngày thế giới phòng chống bệnh đái tháo đường (14/11).
| TIN LIÊN QUAN |
|---|
Hơn 600 lượt người trên địa bàn quận Thủ Đức tham dự ngày hội đã được xét nghiệm đường huyết miễn phí, được tìm hiểu thông tin và nghe các bác sĩ tư vấn về bệnh đái tháo đường (ĐTĐ)...
Nguy cơ cao, hiểu biết thấp
Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), số người mắc ĐTĐ trên thế giới tăng từ 171 triệu người năm 2000, lên 194 triệu năm 2003, vọt lên 246 triệu năm 2006 và dự báo sẽ tăng lên khoảng 333 triệu người vào năm 2025.
Tỉ lệ bệnh nhân tử vong do ĐTĐ đứng hàng thứ 6 trong các nguyên nhân tử vong do bệnh tật. ĐTĐ làm giảm tuổi thọ trung bình từ 5 - 10 năm và là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa, lở loét. Cứ 10 giây, có 1 người chết do bệnh ĐTĐ và các biến chứng.
 |
| Hướng dẫn bệnh nhân điền thông tin cá nhân tại ngày hội |
Tại Việt Nam, hiện có khoảng 4,5 triệu người mắc bệnh ĐTĐ, chiếm tỉ lệ 3,5% dân số (ở thành thị, con số này là 5%), trong đó 2/3 người bệnh phát hiện bệnh một cách ngẫu nhiên và chủ yếu đã ở giai đoạn muộn.
Nguyên nhân phát hiện bệnh trễ chủ yếu do nhận thức của người dân về căn bệnh này còn kém, người bệnh thờ ơ trước nguy cơ mắc bệnh.
Bà Phan Thị Vy (62 tuổi, đã mắc bệnh 7 năm) ngụ số 864/4, tổ 10, khu phố 4, đường Trường Sơn, P. Linh Trung , Q. Thủ Đức kể: “Đầu năm 2002, bà thường xuyên cảm thấy trong người mệt mỏi, ngủ nhiều nhưng vẫn luôn buồn ngủ. Bà đi tiểu nhiều lần nhưng mỗi lần chỉ tiểu một ít, nước tiểu có màu vàng sậm. Nghĩ đơn giản do mình mệt mỏi nên bà không đi khám”.
Cho tới khi mẹ của bà mất, đáng ra phải mất ngủ vì đau buồn thì bà vẫn ngủ nhiều, trong khi đó lại sụt cân nhanh chóng. Lúc này bà mới đi khám bệnh, bác sĩ cho biết lượng đường huyết của bà ở mức 205 mg/dL (cao hơn mức bình thường 75mg/dL).
 |
| Rất nhiều người được xét nghiệm đường huyết miễn phí và ngẫu nhiên phát hiện bệnh |
“Bà nghĩ một cơ quan nào đó trong cơ thể bị hư, không hấp thu được đường. Lượng đường dư theo nước tiểu ra ngoài nên làm bà mệt mỏi” – bà Vy tự “chẩn đoán”.
Ông Phạm Khắc Đ. (75 tuổi), ngụ P. Tam Phú, Q. Thủ Đức may mắn phát hiện bệnh khi làm xét nghiệm miễn phí tại ngày hội. “Tôi có giấy mời nên đi dự chứ nghĩ mình không mắc bệnh, vì nghe nói bệnh này chỉ người béo mới bị” – ông Đ. ngỡ ngàng trước kết quả đo lượng đường huyết 177mg/dL của mình và được các bác sĩ chẩn đoán ông đã mắc bệnh ĐTĐ ở giai đoạn nhẹ.
Kết quả xét nghiệm đường huyết tại ngày hội cho thấy không ít người có chung hoàn cảnh với ông Đ, trong đó hầu hết những người được xét nghiệm đều không biết mức đường huyết của mình là đang trong tình trạng bình thường hay không bình thường.
Không ít người sau thời gian điều trị ĐTĐ, thấy trong người khoẻ hơn, nghĩ mình đã hết bệnh nên tự ý dừng uống thuốc. Đến khi được đo đường huyết mới té ngửa mình vẫn còn mắc bệnh.
Chung tay chống đại dịch mang tên đái tháo đường
Những người tham gia ngày hội đã được nghe các bác sĩ chuyên khoa Nội tiết trình bày về thực trạng bệnh ĐTĐ trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Các bác sĩ đã cung cấp những kiến thức căn bản về đại dịch này, những yếu tố nguy cơ gây bệnh, các triệu chứng cũng như cách phòng, tránh…
Không ít thắc mắc đã được các bác sĩ giải đáp giúp người bệnh hiểu biết về mối nguy hiểm của căn bệnh và cách hạn chế, phòng ngừa bệnh.
 |
| Các bệnh nhân được hướng dẫn cách tự đo đường huyết bằng máy. Có máy tự đo đường huyết, bệnh nhân sẽ kiểm soát tốt hơn tình trạng bệnh của mình |
Những băn khoăn của người bệnh thể hiện qua các câu hỏi cho thấy, hiểu biết của họ về căn bệnh này còn hết sức mơ hồ. Chẳng hạn như: “Tôi nghe nói chỉ người mập mới mắc bệnh ĐTĐ, còn người gầy thì không bị bệnh này?”, “Tôi đi tiểu đêm nhiều lần nhưng đo lượng đường huyết trong máu lại bình thường, vậy tôi có mắc bệnh ĐTĐ không?”, “Muốn xét nghiệm bệnh ĐTĐ thì phải đến bệnh viện nào?”…
Bác sĩ Ngô Thế Phi, Khoa Nội tiết - Bệnh viện Q. Thủ Đức cho biết, Bệnh viện Q. Thủ Đức có mở một câu lạc bộ (CLB) về bệnh đái tháo đường, sinh hoạt 2 tháng 1 lần. Cách đây 1 năm, khi CLB mới được thành lập, số lượng người tham gia còn ít, những hiểu biết về bệnh ĐTĐ của họ cũng còn rất hạn hẹp. Đến nay, CLB đã có khoảng 1.000 thành viên, trong đó có khoảng 150 thành viên thường xuyên, hiểu biết của người bệnh từ những lần sinh hoạt tập thể qua CLB cũng được nâng cao dần.
“Việc tổ chức những ngày hội như thế này là rất cần thiết để cảnh báo đến mọi người về đại dịch ĐTĐ. Có hiểu biết, họ sẽ biết cách phòng tránh và điều trị bệnh một cách hiệu quả hơn” – bác sĩ Phi nhấn mạnh.
 |
| Nhiều kiến thức bổ ích về bệnh ĐTĐ được cung cấp qua phần giải đáp thắc mắc trực tiếp của các bác sĩ |
Về việc sử dụng thuốc hạ đường huyết, Thạc sĩ – Bác sĩ Lâm Văn Hoàng, Khoa Nội tiết - Bệnh viện Chợ Rẫy đưa ra lời khuyên: “Sự phối hợp các loại thuốc thường làm tăng hiệu quả của việc kiểm soát đường huyết, luôn nên để thầy thuốc chuyên khoa lựa chọn và điều trị cho bạn. Và cũng nên ghi nhớ rằng không có công thức chung nào điều trị ĐTĐ cho mọi người, do đó việc bắt chước sử dụng thuốc theo toa của người khác là điều cấm kị và dễ mang đến nguy hại cho sức khoẻ của bạn”.
Như vậy, để đẩy lùi ĐTĐ cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh và bác sĩ. Ngoài ra việc cảnh báo sớm các bệnh nhân có nguy cơ cao, xây dựng và nhân rộng mô hình cộng đồng ứng phó với căn bệnh (như việc thành lập các CLB và tổ chức ngày hội về bệnh ĐTĐ) chính là điều cấp bách phải làm hiện nay.
| Theo Thạc sĩ – Bác sĩ Lại Thị Phương Quỳnh, giảng viên môn Nội tiết, ĐH Y dược TP.HCM: Trên 95% người bị ĐTĐ là ĐTĐ loại 2, thường gặp ở trung niên, có thể điều trị bằng chế độ ăn kiêng kết hợp thêm thuốc hạ đường huyết uống hay một số trường hợp cần chích Insulin. Người bị ĐTĐ tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ do tai biến mạch máu não, biến chứng thận, nguy cơ nhiễm trùng chân và tăng tỉ lệ đoạn chi do nhiễm trùng… Những yếu tố nguy cơ của bệnh ĐTĐ là: * Ít vận động thể lực, ít hoạt động tay chân… * Có cha hoặc mẹ có bệnh ĐTĐ (yếu tố di truyền) * Sinh con trên 4kg, hay đã có ĐTĐ khi mang thai * Huyết áp cao (lớn hơn 140/90mmHg) * Mỡ trong máu cao như tăng Triglyceride, và giảm HDL * Có buồng trứng đa nang * Tiền căn bệnh mạch vành, thiếu máu cơ tim * Béo phì vùng bụng: vòng bụng >80cm đối với nữ, >90cm đối với nam * Đang bị tiền đái tháo đường (trạng thái trung gian giữa bình thường và bệnh ĐTĐ) |
- Lê Dung