Nhìn cánh chim tự do, thấy cuộc đời mình nhỏ bé
- Len lén, tôi liếc mắt nhìn thằng bé chăn trâu cũng trạc tuổi tôi. Liệu rằng chúng nó có biết, hôm nay là lần đầu tiên tôi được nhìn thấy những cánh chim trời thật sự chứ không phải chỉ là trong sách, trong phim. Liệu rằng chúng nó có biết, cùng với cánh chim, phố xá dài rộng của tôi đã chẳng còn là dài là rộng như tôi vẫn tưởng.
TIN LIÊN QUAN
Thế đấy. Sinh ra giữa các phố cổ của Hà Nội xưa, tôi như con chim no đủ, không phải chịu cảnh đói rét nắng mưa, nhưng hai con mắt luôn bị bịt bùng bên trong chiếc lồng chật hẹp mà mình lại tưởng là đang thỏa sức tung tăng giữa những “phố xá thênh thang”. Điều này mãi đến về sau thì tôi mới biết.
 |
| Những cánh chim tự do. Ảnh Internet. |
Ấy là vào một ngày chủ nhật đẹp trời, ông chú tôi cho lũ trẻ con leo lên ghế sau chiếc Citroen mới tinh, đuôi cong như cái đít vịt. Bốn năm đứa ngồi chồng lên nhau, vui đùa thỏa thích. Ghế trước là dành cho cái túi to tướng đựng các máy ảnh, ống kính, chân giá và các thứ đồ nghề mà lũ chúng tôi không bao giờ được phép được sờ vào. Gatô, xăng-đuých, các chai nước ngọt, và rất nhiều kẹo socola chất ngay sau ghế. Chúng tôi lên đường.
Vòng vèo một lúc, nhìn ra đã thấy xe mình bon bon qua cầu. Những hàng cột sắt ziz zắc, chéo xiên cao vút, nối nhau lướt nhanh bên ngoài cửa xe. Tít xa bên dưới, dòng nước đỏ ngầu cuộn xoáy miễn cưỡng như đang không muốn chảy trôi.
Rồi là bỗng nhiên, những cánh đồng xanh trải rộng tít tắp mở ra ở cả hai bên cửa xe. Lúc đầu rất thích, nhưng mà nhìn mãi thì đâm hoa mắt, cứ thấy loang loáng. Cây gần chạy nhanh cây xa chạy chậm, như cái đĩa hát lừ đừ quay quay, khi đang sắp hết dây cót. Đi mãi đi mãi, có lúc vòng đi vòng lại mấy lần. Thi thoảng chú tôi xuống xe, chống tay nhìn ngó loanh quanh rồi lại chui vào, rồ ga đi tiếp.
Đúng lúc bắt đầu buồn ngủ, gà gật vào nhau thì chú ra lệnh: Cả lũ xuống xe.
Bọn tôi khuân đống đồ ăn vứt vào giữa tấm ni lông trải rộng bên trên thảm cỏ. Còn ông chú, lỉnh kỉnh máy móc đi tít xuống phía bờ sông, rồi khuất dạng phía sau các rặng tre mềm đu đưa trong gió.
Nô đùa chán chê rồi tôi mới thấy là mình đang ở trên triền của một con đê dài và cong, mướt mát cỏ xanh. Thoang thoảng khắp nơi là mùi ngan ngát lạ lùng mà tôi thường thấy toát ra ở các bà nhà quê gánh gạo ra bán cho mẹ. Sau này thì tôi mới biết, đấy là hương của lúa đồng, trộn với mùi khói bếp rơm, với mùi phân trâu đang hoại. Mấy đứa trẻ con trong làng chạy ra, xán gần nhìn ngó bọn tôi. Người chúng cũng có cái mùi mồ hôi thật là khỏe mạnh mà tôi không có. Mấy con bé gái dang tay chạy ào xuống dốc thân đê, còn bà chị tôi, xệp đít xuống cỏ, dò dẫm từng bước mà vẫn không dám bước đi.
Mệt rồi, tôi nằm ra cỏ, nhìn lên trời xanh. Lúc này tôi mới nhận ra là, bầu trời trên đầu thật rộng.
Bao nhiêu là mây, lơ lửng trôi ngang, đi mãi về đâu không biết. Và sát ngay bên dưới biển mây, là những cánh chim dang rộng, mải miết đều đều nhẹ vẫy. Chúng bay theo các hàng dài, chênh chếch, dập dềnh. Những cánh chim chậm rãi tỳ vào không trung, làm ta cảm thấy thinh không đặc quánh chứ không loãng nhẹ như những cơn gió đang thổi ngang đây.
Chim bay uể oải là thế, nhưng mà lại nhanh hơn cả mây bay và còn đi xa hơn cả mây trời. Và đây là lúc, lần đầu trong đời, tôi bỗng biết mình thật là nhỏ bé, nằm tít dưới đáy của một đại dương không trung mà trong một bài tập đọc, thầy giáo đã gọi đó là “vũ trụ bao la”.
Bên dưới cánh đồng, mấy đàn cò trắng theo nhau xà xuống, rồi lại bay lên. Nhìn mãi theo những cánh chim, tôi cũng không biết vì sao chúng cứ mải miết mà bay. Chúng bay đi đâu, ở tít xa kia, ngoài đường chân trời còn có những gì gọi chúng bay về. Như thể chúng không có nhà, cũng không có bố có mẹ, nhưng chúng bình thản mà bay, chẳng sợ hãi gì, chẳng lo lắng gì. Không lo lạc lối, chẳng sợ vấp ngã, mà hình như chúng cũng không biết rằng ở dưới bờ đê, lũ trẻ chúng tôi đang ngước mắt lên mà nhìn, thán phục ngỡ ngàng.
Đây cũng là lúc, lần đầu trong đời, tôi thấy nhà mình, phố mình, trường học của mình thật là bé nhỏ, tù túng, thật là đáng thương, nhìn theo đôi mắt của những con chim ở tận bên trên trời cao. Và tôi biết rằng, thế giới còn là rất rộng, bay mãi bay mãi không thấy tận cùng.
Tôi bỗng nhớ đến hình vẽ quen thuộc trong các truyện tranh viết bằng tiếng tây. Ở đó có con cò mẹ, ngang chiếc mỏ dài có buộc một cái tã cuốn, bên trong thò ra một chú cò con. Những khi mơ mộng xoãi người xem tranh, tôi cũng chẳng thể hình dung ra được, những cánh chim trời lại mở hồn tôi ra đến vô cùng như ngày hôm nay.
Nhìn sang bên kia dòng sông nặng nề đỏ quánh phù sa, thành phố của tôi lấp ló sau những rặng cây um tùm vươn lên trên bờ cát sẫm. Tất cả đường dài phố rộng tít tắp, hồ nước mênh mông bên dưới có những thần rùa khổng lồ đã từng đớp kiếm nhà vua. Tất cả tuổi thơ của tôi trở nên bé nhỏ và hơi đáng thương giữa cái bao la của bầu trời xanh lúc này, trở nên nhạt nhẽo trước những gì có thể nhìn thấy từ những cánh chim lênh đênh góc biển chân trời mà tôi đang được thả hồn bay theo.
Len lén, tôi liếc mắt nhìn thằng bé chăn trâu cũng trạc tuổi tôi. Liệu rằng chúng nó có biết, hôm nay là lần đầu tiên tôi được nhìn thấy những cánh chim trời thật sự chứ không phải chỉ là trong sách, trong phim. Liệu rằng chúng nó có biết, cùng với cánh chim, phố xá dài rộng của tôi đã chẳng còn là dài là rộng như tôi vẫn tưởng.
Và có lẽ, kể từ hôm đó, trong các giấc mơ, tôi đã có thể bay lên bên trên những lớp mái ngói rêu xanh, trong các dãy phố quen thuộc của tôi.
Hoàng Đại Dương