Ép con học đến...vào bệnh viện tâm thần!

- Ai cũng mong muốn được "mở mặt mở mày" vì con nên không ít bậc phụ huynh đã đặt ra những "chuẩn" quá cao mà không nghĩ đến năng lực thực sự của con cái. Điều này đã gây áp lực nặng nề, nghiêm trọng hơn ảnh hưởng sự phát triển tâm lý của trẻ.

Bạo hành con thời hiện đại

Chuyên gia tâm lý Lê Thị Tuý, Trung tâm Tư vấn tâm lý tuổi trẻ, Hạnh phúc và Gia đình, gọi tên sự kỳ vọng thái quá này là "căn bệnh bạo hành thời hiện đại". Một số ông bố bà mẹ bạo hành con chỉ vì trẻ bị điểm kém, học hành sa sút hơn so với thời điểm trước hoặc sức học kém hơn so với con nhà khác. Những trường hợp này thường là do cha mẹ có nguyện vọng, khát khao về khả năng học tập của con một cách mãnh liệt.

Ép trẻ con một cách thái quá cũng là hành vi bạo lực. Ảnh minh họa

Gia đình có kinh tế khá giả, có thể đầu tư mọi điều kiện tốt nhất cho con học tập nhưng sau đó, thấy con không đáp ứng được mong muốn này, họ cảm thấy như bị thất bại, bị thua thiệt. Tính hiếu thắng, cay cú thôi thúc họ khiến bùng lên ý muốn phải trừng phạt con thì mới thoả cơn tức giận trong lòng. Cách trừng phạt con của mỗi người không giống nhau, có thể là dùng roi vọt đánh đập, bắt đứng phạt trong góc phòng, hoặc dùng lời lẽ cay độc xúc phạm khiến đứa trẻ uất ức.

Hệ lụy nặng nề

Bà Lê Thị Túy cho biết trường hợp một cháu trai 13 tuổi ở phố Láng Hạ (Hà Nội) đã phải đưa vào điều trị tại bệnh viện tâm thần gần một năm. Từ một học sinh thông minh, luôn đứng đầu lớp, đến giữa học kỳ 2 năm lớp 7, cháu bỗng nhiên học sút hơn, chỉ còn đứng thứ 3 trong lớp.

Ép con học quá nhiều sẽ làm trẻ nhiễu loạn tâm lý.

Bố mẹ cháu coi điều đó là không thể chấp nhận được và luôn mang ra bêu riếu, thường xuyên chì chiết, mắng nhiếc, chế giễu cháu ở chỗ đông người. Một thời gian dài như vậy, cháu bé bắt đầu mắc bệnh trầm cảm và có những biểu hiện rối nhiễu tâm lý. Cháu luôn cho rằng các đồ vật như ti vi, tủ lạnh, máy tính... trong nhà đều bị hỏng và cần phải sửa chữa. Cháu xem mình là "nhà khoa học" có khả năng sửa chữa tất cả những đồ vật "hư hỏng" trong nhà. Cháu làm việc đó một cách say mê, quên cả việc học hành, ăn, ngủ.

TS Trần Thu Hương,  khoa Tâm lý học, Đại học KHXH&NV, ĐHQG HN cho rằng, trẻ ở tuổi thiếu niên có cái "tôi" rất lớn, luôn mong muốn khẳng định mình trong mắt mọi người, đặc biệt là bạn bè. Những trường hợp trẻ bị đánh mắng có lý do chính đáng vì kết quả học tập không tốt, hay vì khuyết điểm gì đó, nếu chỉ một hai lần trẻ có thể biết sợ và tuân thủ, có thể tạm chấp nhận. Nhưng nếu sự việc diễn ra thường xuyên, liên tục, ngày nào cũng bị ăn đòn, bị quát mắng thì chắc chắn ảnh hưởng đầu tiên sẽ là kết quả học tập.

Trẻ bị đánh mắng sẽ cảm thấy "mất mặt", thấy khó chịu vì mình không được tôn trọng, dần dần chất chứa những dồn nén bên trong, không thể bung ra được. Trạng thái tâm lý này sẽ dẫn đến những ức chế, thậm chí dần hình thành sự chống đối với bố mẹ.

Khi không còn tìm thấy sự đồng cảm ở bố mẹ, không còn lòng tin vào bố mẹ, trẻ dễ dàng tìm kiếm một chỗ dựa khác, thông thường là tìm đến với bạn bè. Nguy cơ kết bạn và chơi với những nhóm bạn xấu hay những băng nhóm là rất cao, và những hệ lụy kèm theo có thể là tệ nạn xã hội, là những hành vi vi phạm pháp luật.

 

Như thế nào là kỳ vọng thái quá ở con?

Có hai hình thức kỳ vọng của phụ huynh đối với việc học tập của con trẻ. Hoặc là luôn thúc ép con phải học thật giỏi, phải "trội" hơn hẳn so với bạn bè cùng trang lứa. Hoặc là họ muốn con phải học theo sở thích, nguyện vọng của mình, theo đuổi những ước mơ mà họ mong muốn đạt được. Kỳ vọng thái quá ở một số phụ huynh dường như đã trở thành một căn bệnh đeo bám họ, và gây áp lực tâm lý nặng nề đến cho con trẻ. TS Trần Thu Hương

Lê Na