Quốc hội sẽ giám sát chặt việc thành lập đại học
- Đó là một phần nội dung trả lời báo chí bên lề kỳ họp Quốc hội lần thứ 6, khóa XII, của GS Đào Trọng Thi- Ủy viên TƯ Đảng, Chủ nhiệm UB Văn hóa-Xã hội, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội ( UB VH GD TTN).
TIN LIÊN QUAN
Về tình trạng "nở rộ" thành lập các trường đại học, cao đẳng trong khi điều kiện cơ sở vật chất chưa theo kịp, GS Đào Trọng Thi cho rằng: Đầu tư mở rộng quy mô đào tạo là điều tất yếu nhưng điều kiện tiên quyết là phải đảm bảo chất lượng. Có khả năng đến đâu thì tuyển sinh đến đấy, chứ không phải lấy lý do tạo điều kiện học tập cho thanh niên mà coi thường các điều kiện đảm bảo chất lượng.
"Chỉ mới giám sát mạnh ở khối dạy nghề"
GS Đào Trọng Thi
Vậy sắp tới đây, UB VH GD TTN của Quốc hội có sự thay đổi nào trong chiến lược giám sát của mình đối với hệ thống giáo dục?
Cách đây 1 năm, chúng tôi đã có giám sát về việc thành lập các cơ sở giáo dục đào tạo nhưng đợt đó lại chủ yếu tập trung vào khối dạy nghề. Một phần, thời gian đó việc thành lập các cơ sở giáo dục đại học chưa rầm rộ như bây giờ.
Trong chương trình làm việc tới, chúng tôi sẽ báo cáo Thường vụ QH để xem xét sẽ có sự giám sát tối cao của QH về vấn đề này, mà cụ thể là việc thành lập, đầu tư và đảm bảo chất lượng đào tạo. Đây sẽ làm một trong những vấn đề quan trọng trong nội dung giám sát.
Theo ông thì ai phải chịu trách nhiệm về vấn đề việc để ra đời quá nhiều các cơ sở giáo dục đại học nhưng chưa đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất? UB VN GD TTN đứng ở đâu trong quy trình giám sát chất lượng giáo dục?
Tất nhiên là Bộ GD&ĐT là cơ quan phải chịu trách nhiệm chính về vấn đề này. Chỉ tiêu đào tạo hàng năm vẫn là Bộ GD&ĐT giao, nghĩa là nắm chìa khoá là các tiêu chí để thẩm tra, đánh giá các trường xem có đảm bảo chất lượng không.
Tất nhiên, ngoài ra chúng ta cũng có những những cơ quan khác để giám sát, kiểm tra. Ví dụ như khi có xảy ra vấn đề gì đó bức xúc, bên Chính phủ thì có Thanh tra Chính phủ; còn nghiêm trọng hơn nữa là nếu vi phạm các quy định của pháp luật thì Quốc hội, mà cụ thể là UB VH GD TTN của chúng tôi sẽ tiến hành giám sát việc đó.
"Lập trường xong coi như đã được thẩm định rồi"
Ở một số nước có hẳn một cơ quan thẩm định chuyên nghiệp cho việc thành lập trường để tránh chuyện xin cho. Việt Nam có định thành lập một cơ quan chuyên trách tương tự?
Hoàn cảnh của các nước hơi khác với ta một chút. Thành lập trường không phải là vấn đề quan trọng mà vấn đề là trường đó được thành lập xong phải được một tổ chức có uy tín kiểm định chất lượng. Nếu như không được một tổ chức có uy tín kiểm định công nhận trường đạt chất lượng và không được công bố thì trường đó sẽ không có người đến học.
Ở các nước quan trọng nhất là kiểm định chất lượng, mà khâu này lại không phải do Nhà nước mà là do các tổ chức phi chính phủ, tổ chức của các hiệp hội. Nếu trường không nằm trong danh sách được kiểm định, công nhận thì bằng đó chẳng có giá trị gì cả. Ngược lại, ở ta đã được Nhà nước thành lập xong thì gần như chưa có kiểm định.
 |
| Bộ GD & ĐT cũng từng thừa nhận nhiều trường chưa thực hiện đúng cam kết về cơ sở vật chất khi thành lập. |
Như vậy, có thể thấy quy trình thẩm định thành lập, kiểm định cho việc thành lập trường ở nước ta có vấn đề. Theo ông, nên sắp xếp lại thế nào?
Ở ta, việc kiểm định chất lượng thường xuyên không thể một bước thay thế ngay lập tức cho các khâu thẩm định thành lập trường được. Bởi vì tất cả các trường khi đã được Nhà nước cho phép thành lập thì đều được thực hiện hoạt động giáo dục và văn bằng của họ nằm trong hệ thống văn bằng quốc gia. Tức là những trường này đã được Nhà nước "bảo hộ" - Nhà nước đã thẩm định và cho phép, ra quyết định thành lập. Như vậy, Nhà nước phải chịu trách nhiệm trước Quốc hội, trước nhân dân về chất lượng vì "mác bảo hộ" đó đã được nhân dân tin.
Luật giáo dục sửa đổi bổ sung lần này đang dự kiến sẽ chia quy trình thành lập trường đại học thành 2 bước. Mỗi bước kèm theo những quy trình rất cụ thể để cơ quan thẩm định lấy đó làm căn cứ mà thẩm định. Hy vọng, với những sửa đổi, bổ sung này quy định của chúng ta sẽ chặt chẽ hơn, minh bạch hơn. Thứ hai là về cơ chế thực thi pháp luật, cũng cần có cơ chế để quy rõ trách nhiệm cho từng khâu nếu có vi phạm.
Không phân biệt trường công, trường tư
Thủ tục thành lập các trường đại học công và tư rồi sẽ có gì khác nhau không, thưa ông?
Ở đây không biệt là công lập hay tư thục vì tất cả các trường đại học được thành lập ra, cho dù là công lập hay tư thục thì đều phải đáp ứng các điều kiện về cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ và những điều kiện khác để đảm bảo chất lượng giáo dục.
Ngay cả việc thành lập cũng không phân biệt, vì đối với trường công là quyết định rồi mới thành lập, còn đối với trường tư là cho phép thành lập rồi sau đó chủ đầu tư ra quyết định thành lập. Như vậy ,cho phép thành lập hay quyết định thành lập thì cũng vậy cả thôi.
Còn việc ra quyết định thành lập các trường đại học, có nhất thiết cứ phải là Bộ GD&ĐT không? Quan điểm của UB VN GD TTN của Quốc hội thế nào, thưa ông?
Hiện nay thì Tờ trình của Chính phủ có đề nghị giao thẩm quyền quyết định thành lập các trường đại học cho Bộ GD&ĐT, trừ một số trường đại học đặc biệt là do Chính phủ... Thế nhưng, Uỷ ban chúng tôi không ủng hộ phương án đó. Còn kết quả thế nào thì sẽ trình ra Quốc hội quyết định.
- Nguyễn Bảo - Hồng Ninh (ghi)