Khen thưởng không có nghĩa là... sạch! (II)

- Kết quả phát phiếu điều tra do KH&ĐS thực hiện tại Hà Nội cho thấy: Chỉ có 1% người dân đánh giá là Hà Nội sạch. Thậm chí, nhiều người mới chỉ cầm tờ phiếu đã lắc đầu, nhăn mặt, phản đối: "Sạch là sạch thế nào!".

Vậy tại sao Hà Nội lại được bình chọn? Kết quả bình chọn dựa trên tiêu chí nào? Ai là người bình chọn? Hà Nội có thật sự sạch không?... Để trả lời các câu hỏi đó, phóng viên KH&ĐS đã đi tìm câu trả lời ở một số cá nhân, đơn vị có liên quan.

TS Nguyễn Ninh Thực (Phó tổng thư ký Hiệp hội Các đô thị Việt Nam): Chúng tôi không áp đặt

TS Nguyễn Ninh Thực

Chúng tôi phát động phong trào thi đua theo nguyên tắc "bó đũa chọn cột cờ", đơn vị nào nổi lên, có thành tích khá hơn thì khen thưởng. Như thế, không phải khen thưởng Hà Nội là đô thị sạch có nghĩa là... sạch (!?).

Ngày 8/11/2009, sau buổi lễ mít tinh chào mừng ngày đô thị Việt Nam, Hiệp hội Các đô thị Việt Nam phát động phong trào thi đua đô thị sạch với 12 tiêu chí và Hà Nội đã lọt vào là đô thị sạch nhất do đường sá được bê tông hóa nhiều, tỷ lệ rác được thu gom lớn, số rác đã qua xử lý cũng lớn. Về ô nhiễm không khí, nguồn nước, tiếng ồn... khi bàn tiêu chí thi đua, chúng tôi cũng đã tính đến.

Hà Nội nằm trong cụm đô thị đồng bằng sông Hồng gồm 13 đô thị. Các cụm theo dõi phong trào thi đua, tổng kết và đề nghị Hiệp hội khen thưởng các đô thị xuất sắc chứ chúng tôi không áp đặt, chỉ đạo.

Chiều 17/10/2009, cụm đô thị này đã họp ở Bắc Ninh để tổng kết phong trào thi đua và bình chọn đô thị xuất sắc. Hà Nội và Bắc Ninh đã lọt vào danh sách đô thị xuất sắc.

Việc đưa Hà Nội vào danh sách đô thị sạch cũng có lý do của nó. Mỗi ngày Hà Nội gom khoảng 1.000 tấn rác và cũng đi đầu về xử lý rác thải. Khi cụm đồng bằng sông Hồng đưa Hà Nội đề nghị khen thưởng, chúng tôi cũng băn khoăn vì Hà Nội vẫn còn rác rưởi, đổ trộm phế thải, khu dân cư không đổ rác vào thùng mà đổ ra ngoài... Nhưng cụm trưởng nói: Chúng tôi đã họp bàn xét 12 tiêu chí. Đây là quyết định của tập thể. Bây giờ muốn xem xét thì phải họp lại, mà họp lại thì rất phiền hà!

Hà Nội vẫn phổ biến tình trạng rác, phế thải có khắp nơi.

TS Nguyễn Duy Bảo ( Viện trưởng Viện Y học Lao động và Vệ sinh môi trường - Bộ Y tế): Cần có sự đánh giá về mặt khoa học

TS Nguyễn Duy Bảo

Các tiêu chí mà Hiệp hội Các đô thị Việt Nam đưa ra mang tính cảm tính và định tính. Còn về định lượng, không có con số thống kê nào đảm bảo số liệu này chính xác hay không.

Với người dân, đánh giá mức độ sạch hay không sạch là theo cảm quan của người ta (nhìn, nghe, ngửi, cảm giác ở da và vị giác).

Về "nhìn", chúng ta thấy hiện tượng xả rác bừa bãi và đổ trộm phế thải còn phổ biến; Về "nghe", âm thanh đô thị rất ồn ào, các phương tiện giao thông sử dụng còi hơi bừa bãi; Ô nhiễm mùi, khí xả tạo nên sự ngột ngạt; Khi ra ngoài đường trở về chưa có thành phố nào mà da bám đầy bụi như Hà Nội.

Việc đánh giá Hà Nội sạch hay không sạch cần có cơ sở khoa học với những tiêu chí mang tính khoa học. Trong hội đồng đánh giá, thẩm định cần có thành viên là các nhà khoa học, xem xét môi trường gồm không khí, đất, nước có ô nhiễm không, chất lượng không khí như thế nào, nồng độ bụi ra sao. Ngoài ra, còn cần có các đánh giá cụ thể về khí CO, SO2, NO2...

Với các tiêu chí đưa ra, cần có đủ số liệu thống kê để làm bằng chứng. Về tỷ lệ hè phố được lát gạch, đây là tính trên diện tích, còn thực tế, việc đào lên lấp xuống khá phổ biến. Mỗi  lần làm như thế ô nhiễm bụi là không thể tránh khỏi.

Khánh Hương (thực hiện)