"Quà tặng" trước chuyến thăm của Obama tới Bắc Kinh
- Luận ngữ có câu, có bạn từ xa đến, sao không vui cho được? Ngày 15/11 tới , ông chủ Nhà Trắng từ phía Tây bán cầu đến thăm Bắc Kinh, theo lẽ thường chủ nhà sẽ phải chuẩn bị đón tiếp chu đáo, khách cũng quan tâm tìm kiếm “món quà gặp mặt” phù hợp.
| TIN LIÊN QUAN |
|---|
Thực tế lại hoàn toàn khác, trước chuyến công du Trung Quốc của Tổng thống Barack Obama, cuộc chiến thương mại Trung – Mỹ lại có xu hướng liên tục leo thang. Washington vừa xuất chiêu, Bắc Kinh lập tức phản đòn.
 |
Những vấn đề thương mại gây tranh cãi mà người Mỹ đưa ra phải chăng muốn gây áp lực buộc Trung Quốc phải thả nổi Đồng Nhân dân tệ (NDT)?
Giới bình luận Bắc Kinh cho rằng, “món quà gặp mặt” lần đầu tiên của ông chủ Nhà Trắng trong chuyến công du đến đất nước của họ có phần khá đặc biệt.
Trước chuyến thăm chỉ có một tuần, Mỹ đã áp dụng sơ bộ thuế chống bán phá giá đến 99,14% trên ống thép xuất xứ từ Trung Quốc sử dụng trong công nghiệp dầu lửa và khí đốt có giá trị 2,63 tỷ USD.
Chưa hết, sau động thái trả đũa của Trung Quốc ngày 6/11 – Bộ Thương mại nước này tuyên bố sẽ thanh tra mặt hàng xe hơi nhập khẩu từ Mỹ. Washington cho biết sẽ áp dụng thuế chống bán phá giá đối với các mặt hàng thực phẩm chức năng nhập khẩu từ Trung Quốc và Indonesia.
Mục đích gây căng thẳng của Mỹ trước chuyến công du Bắc Kinh?
Ông Trương Yên Sinh, Vụ trưởng Vụ nghiên cứu kinh tế đối ngoại thuộc Ủy ban cải cách và phát triển quốc gia của Trung Quốc cho rằng hai bên có mối liên hệ rất rộng trong lĩnh vực thương mại quốc tế, nên chuyện vừa hợp tác vừa cạnh tranh cũng là điều bình thường.
Tuy nhiên, trước chuyến thăm chính thức Bắc Kinh người Mỹ cố tình gây sóng gió trong quan hệ thương mại song phương làm tổn hại không nhỏ tới lợi ích của người Trung Quốc.
 |
| Mặt hàng ống thép TQ bị Bộ Thương mại Mỹ áp dụng thuế chống bán phá giá trước thời điểm công du Trung Quốc của ông Obama 1 tuần. |
Đau đầu hơn, sau động thái áp dụng thuế chống bán phá giá với mặt hàng lốp ô tô của Trung Quốc, một số nước khác cũng “té nước theo mưa” khiến cho ngành sản xuất xăm lốp ô tô của nước này điêu đứng.
Như vậy có thể thấy phạm vi cuộc chiến thương mại giữa hai cường quốc này rất rộng lớn, chuyến công du Bắc Kinh lần này của ông chủ Nhà Trắng có góp phần cải thiện tình hình hay không vẫn còn là một ẩn số.
“Đây không phải vấn đề chỉ mình Trung Quốc có thể giải quyết được, điểm mấu chốt nằm ở thái độ của phía Mỹ. Tổng thống Obama đánh giá, quan hệ thương mại Trung – Mỹ là quan hệ thương mại song phương quan trọng nhất thế giới hiện nay. Tranh chấp thương mại đối với cả người Mỹ và người Trung Quốc đều không có lợi nên chắc chắn sẽ không duy trì lâu”, ông Sinh chia sẻ.
Bắc Kinh sẽ không chịu nhượng bộ?
Chuyên gia kinh tế Từ Chương Dũng nhận định, trong giai đoạn khá nhạy cảm hiện nay, Trung Quốc không thể nhượng bộ Mỹ. Đây là một cơ hội tốt để Bắc Kinh tìm kiếm một quan hệ thương mại công bằng hơn với Mỹ.
Một trong những mục đích chính trong chuyến công du Bắc Kinh lần này của ông Obama là nhằm mở rộng phạm vi hợp tác kinh tế - thương mại song phương, nhưng đồng thời không loại trừ khả năng Washington muốn sử dụng “đòn” đẩy tranh chấp thương mại trước chuyến thăm lên cao trào để tạo sức ép buộc Bắc Kinh tăng giá Đồng Nhân dân tệ.
 |
| Ngành sản xuất săm lốp ô tô của Trung Quốc sẽ gặp không ít khó khăn nếu vấp phải lệnh chống bán phá giá ở thị trường Mỹ . |
Chỉ tính trong năm 2009, Washington đã phát động tổng cộng 10 đợt điều tra chống bán phá giá đối với hàng hóa Trung Quốc, trong đó đã có 2 mặt hàng bị áp thuế chống bán phá giá.
Trung Quốc phản đòn bằng cách điều tra chống bán phá giá đối với xe hơi nhập khẩu từ Mỹ, nếu Washington vẫn “cứng đầu”, rất có thể đây sẽ lại là “mồi lửa” châm ngòi cho cuộc chiến thương mại mới.
“Những tranh chấp thương mại quốc tế thường xảy ra trong thời kỳ kinh tế khủng hoảng hoặc suy thoái. Các nước sử dụng thuế chống bán phá giá như thành trì bảo hộ sản xuất trong nước. Khi kinh tế thế giới phục hồi, những cuộc chiến đó sẽ tự biến mất”, ông Từ Chương Dũng cho biết.
Gây áp lực buộc Bắc Kinh tăng giá Đồng NDT
Nhìn lại những chuyến thăm của giới chức Washington đến Trung Quốc trong một vài năm trở lại đây có thể thấy, vấn đề tỷ giá Đồng NDT dường như đã trở thành vấn đề tiêu điểm được đặt lên bàn hội nghị. Chuyến công du lần này của người đứng đầu Nhà Trắng cũng không ngoại lệ.
Phân tích điều này, ông Quách Điền Dũng, chuyên gia tài chính tiền tệ thuộc Đại học Tài chính trung ương cho rằng, hiện nay Washington vẫn duy trì chính sách giảm giá trị đồng USD nhằm kích thích xuất siêu thương mại. Thời điểm hiện tại, người Mỹ mong muốn Bắc Kinh tăng giá Đồng Nhân dân tệ để hỗ trợ Mỹ kích thích thị trường nội địa.
Mặt khác, giới tài chính Mỹ có nhiều quan điểm cho rằng Bắc Kinh đang cố tình kìm giá Đồng Nhân dân tệ, do đó trong chuyến thăm Trung Quốc lần này của Obama, vấn đề tỉ giá Đồng NDT sẽ tiếp tục là chủ đề nóng trên bàn đàm phán.
Một số nhà quan sát Bắc Kinh bình luận, có thể trong thời điểm chuyến thăm của ông Obama, Trung Quốc sẽ điều chỉnh chút ít tỷ giá đồng NDT nhưng biên độ không nhiều. Đó chỉ là chiêu bài nhất thời để không làm mất lòng “khách quý” mà thôi.
Obama sẽ “tiếp thị” trái phiếu với “khách hàng” TQ?
Đầu năm nay chuyến thăm Bắc Kinh của Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Tim Gaither được giới báo chí cho là diễn ra nhằm mục đích “tiếp thị” trái phiếu chính phủ. Chuyến đi lần này của ông Obama có tiếp tục công việc đó không?
 |
| Đồng NDT đang ngày càng có ảnh hưởng tới nền kinh tế Mỹ. |
Từ cục diện hiện nay có thể thấy vấn đề Trung Quốc trở thành chủ nợ lớn nhất của Washington đã không còn là “mâu thuẫn chủ yếu” nữa. Vấn đề tiếp thị trái phiếu chính phủ có thể xuất hiện, nhưng nó không phải là vấn đề trọng tâm hai bên cần bàn bạc.
Điều mà dư luận đang quan tâm là sau chuyến đi này Bắc Kinh sẽ tăng hay giảm lượng mua trái phiếu chính phủ Mỹ. Ông chủ Nhà Trắng đang hy vọng Trung Quốc duy trì mức độ trái phiếu chính phủ của Mỹ hiện nay bởi nó rất quan trọng đối với người Mỹ.
Một khi Trung Quốc tung ồ ạt số trái phiếu chính phủ Mỹ mà mình đang sở hữu ra thị trường trong thời điểm hiện nay, Washington sẽ gặp không ít khó khăn.
Chuyến công du Bắc Kinh của Obama không giải quyết được tận gốc tranh chấp thương mại. Giới học giả Trung Quốc nhận định, hợp tác kinh tế thương mại là nội dung trọng tâm chuyến công du Bắc Kinh của ông Obama, nhưng nó sẽ không gặt hái nhiều thành quả như mong muốn mà chỉ có tính chất hỗ trợ giải quyết những căng thẳng đặt ra trong quan hệ song phương.
Giữa hai bên còn tồn tại sự khác biệt quá lớn trong nhận thức về chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch, mặt khác hiện vẫn chưa có bất cứ dấu hiệu nào cho thấy một trong hai phía tỏ ra nhượng bộ về vấn đề này.
Mâu thuẫn Trung – Mỹ trong lĩnh vực kinh tế - thương mại không thể giải quyết chỉ qua một vài lần đàm phán bởi nó liên quan đến lợi ích thiết thực và to lớn của cả hai bên. Cuộc chiến thương mại giữa hai “ông lớn” này sẽ còn tiếp tục và tiềm ẩn nhiều nguy cơ bùng phát khi hai bên chưa thực sự tỏ ra thiện chí hợp tác.
Bình Nguyên