Ý đồ chính trị trong cuộc hôn nhân Nguyễn Huệ-Ngọc Hân
- Cuộc hôn nhân giữa Nguyễn Huệ và công chúa Ngọc Hân ban đầu xuất phát từ ý đồ chính trị. Nhưng bằng sự thông minh và tình yêu chân thành, bà không những làm tròn sứ mệnh lịch sử, mà còn chiếm trọn tình yêu của người chồng anh hùng.
| TIN LIÊN QUAN |
|---|
Lê Ngọc Hân (1770 - 1799) là con gái của vua Lê Hiển Tông và bà Chiêu Nghi Nguyễn Thị Huyền. Lê Hiển Tông là ông vua già an phận ngồi làm vì trên ngai vàng, để cho chúa Trịnh Sâm mặc sức chuyên quyền. Thậm chí khi Trịnh Sâm vu oan rồi giết hại con trai cả của ông là Thái tử Lê Duy Vĩ, ông cũng không có một hành động nào để bảo vệ con trai, đành để cho người ta xông vào cung bắt giết con trai mình. Mối thù đối với chúa Trịnh ông chôn chặt trong lòng chứ không dám hé lộ cùng ai.
Vì vậy mà vào tháng 6 năm Bính Ngọ (1786) khi Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc lật đổ cơ đồ hơn 200 năm của họ Trịnh, trả lại nước cho nhà Lê, trong thâm tâm nhà vua cũng thấy hởi lòng, hởi dạ.
Tuy nhiên, ông chẳng có gì để trả ơn người anh hùng, đành chỉ phong cho Nguyễn Huệ làm Nguyên soái Phù chính Dực vũ Uy quốc công, một thứ chức tước hữu danh vô thực, chẳng vinh dự lợi lộc gì thêm cho người được phong. Nguyễn Huệ bất bình nói với tả hữu dưới trướng: "Ta đem mấy vạn quân ra đây, đánh một trận dẹp yên thiên hạ, muốn xưng đế, xưng vương gì mà chẳng được. Cái chức Nguyên soái, Quốc công có thêm được gì đâu. Nếu ta không nhận thì ngại Hoàng thượng bảo là ta kiêu căng. Song nhận mà không nói gì thì người trong nước lại bảo ta là mọi rợ, nên nhân tiện nói chuyện cũng nói ra mà thôi" (1).
 |
| Hình vẽ phối cảnh đền thờ Lê Ngọc Hân được xây dựng ở Ninh Hiệp, Gia Lâm, Hà Nội. |
Nguyễn Hữu Chỉnh là kẻ rất biết chiều ý bề trên. Thấy Nguyễn Huệ không vui, sợ có gì sứt mẻ tình cảm giữa vua Lê và chúa Tây Sơn, sẽ ảnh hưởng đến sự nghiệp tương lai của mình, mới nói thác ra rằng: "Nhà vua đơn bạc, không có gì đáng để tặng. Cái tước danh nhỏ mọn, không làm ngài sang thêm. Bản ý Hoàng thượng vẫn cho rằng mình đã cao tuổi, sau khi ngài về Nam, không biết nương tựa vào ai, nên người muốn nối tình thân hai họ, để cho hai nước đời đời kết tình thông gia, giao hảo. Nhưng vì chưa hiểu ý ngài thế nào nên Hoàng thượng vẫn còn trù trừ chưa dám nói rõ..." (2).
Thực ra đây là lời bịa đặt của Nguyễn Hữu Chỉnh, để lấy lòng Nguyễn Huệ, nhưng không ngờ lại trở thành sự thật. Khi Nguyễn Hữu Chỉnh đặt vấn đề ấy ra, cả vua Lê Hiển Tông và Nguyễn Huệ đều bằng lòng. Vì cả hai bên đều thấy được sự cần thiết trong mối lương duyên này.
Nhà Lê thông qua việc kết hôn sẽ gắn kết hơn giữa Nguyễn Huệ với triều đình, để làm chỗ nhờ cậy trước tình hình bất ổn về chính trị lúc này. Còn Nguyễn Huệ, thông qua mối nhân duyên, sẽ hiểu thêm về hiện tình của triều đình, về nội bộ hoàng tộc nhà Lê, một điều rất cần thiết để qua đó ông nắm được Bắc Hà.
Nguyễn Huệ là một người rất tự chủ và rất có tài nói đùa. Câu ông pha trò: "Vì dẹp loạn mà ra, để rồi lấy vợ mà về, bọn trẻ cười cho thì sao? (Nguyễn Huệ lúc này đã 36 tuổi). Tuy nhiên ta mới chỉ quen gái Nam Hà, chưa biết con gái Bắc Hà, nay cũng nên thử một chuyến xem có tốt không?" (3), làm cho mọi người đều cười ầm, là câu nói đùa đúng lúc nhằm che giấu ý đồ chính trị mà thôi.
Cuộc hôn nhân giữa Nguyễn Huệ - Ngọc Hân, xuất phát ban đầu là ý đồ chính trị. Nhưng qua quá trình sống bên chồng, bà đã chiếm trọn niềm tin, tình yêu của người anh hùng. Dù vô tình hay hữu ý, Ngọc Hân đã làm tròn sứ mệnh lịch sử: Là cái gạch nối giữa triều đình nhà Lê với nghĩa quân Tây Sơn.
Chú thích: (1), (2), (3): Lược trích Hoàng Lê nhất thống chí.
Phan Duy Kha
Kỳ 2: Hạnh phúc và bi thương của Hoàng hậu Ngọc Hân
Một nàng công chúa tài sắc vẹn toàn, làm vợ một vị anh hùng cái thế, cuộc đời tưởng chừng như hạnh phúc đến tột cùng. Ấy thế mà kết cục lại thật bi thảm. Cho đến nắm xương tàn cũng không được yên.