Tú Xuất là cháu... Trạng Quỳnh? (III)
- Ông Nguyễn Đình Hảo nói rằng, tên tuổi cụ Tú Xuất vang danh khắp thiên hạ nhưng biểu tượng của dòng họ lại là cụ Nguyễn Đình Lập.
| TIN LIÊN QUAN |
|---|
Ngao du là thú chơi
Theo gia phả của dòng họ Nguyễn Đình, gia đình cụ Đốc (Nguyễn Đình Lập) chẳng những là gia đình nho nhã mà còn giàu có nổi danh khắp vùng. Cũng nhờ tiền của "rủng rỉnh" của cụ Đốc nên sinh thời cậu cả Nguyễn Đình Xuất chỉ việc ngao du khắp thiên hạ. Học đến tú tài và thuộc dạng thông minh kiệt xuất nên Tú Xuất đi đâu cũng dùng trí tuệ của mình để chiến đấu lại những cái xấu bênh vực cho điều hay, lẽ phải.
 |
| Ông Nguyễn Đình Hảo, đang đọc gia phả dòng họ cho con cháu nghe. |
Ngoài cụ Đốc, dòng họ Nguyễn Đình còn tự hào với cụ Nguyễn Đình Trác, đời thứ 5, chi 1. Cụ Trác là người cương trực, thẳng thắn và nhiều lý lẽ. Cụ không chỉ có công với dòng họ Nguyễn Đình mà còn có công rất lớn với làng Chuông. Cụ Trác là người đã đưa chợ Lựa từ một nơi khác về đình Chuông bây giờ đặt tên là chợ Chuông. Chợ phát triển mạnh từ ngày đó đến bây giờ và nổi tiếng khắp nơi với sản phẩm "nón Làng Chuông".
Trở lại với cụ Tú Xuất, cuối thế kỷ XIX đến đời thứ 4 của dòng họ Nguyễn Đình đã xảy ra "hiện tượng" Tú Xuất gắn với những câu chuyện truyền miệng nổi tiếng. Vị thế của cụ Tú Xuất không chỉ là tôn vinh trong phạm vi dòng tộc mà đã mở rộng ra cả nước.
Ông Hảo nói rằng: Ông Nguyễn Vĩnh Ký đã có nhiều bài báo viết về cụ Tú Xuất vào cuối thế kỷ XIX và những bài báo đó hiện vẫn đang lưu giữ ở thư viện Paris, Pháp. Ông Hảo và những người trong dòng họ Nguyễn Đình hy vọng sẽ có được tài liệu đó để biết rõ hơn về Tú Xuất, thế nhưng đến nay điều đó chưa thành hiện thực. Có tài liệu nói rằng cụ Tú Xuất là cháu đời thứ 7 của Trạng Quỳnh. Điều đó có cơ sở bởi theo như ông Hảo, họ Nguyễn Đình có nguồn gốc từ Thanh Hóa, quê hương Trạng Quỳnh.
Mộ Tú Xuất ở nước ngoài?
Về cái tên Tú Xuất được ông Hảo giải thích là có từ ngày cụ Xuất đỗ tú tài nên được gọi là Tú Xuất. Một thời gian nổi đình nổi đám ngoài Bắc và sau này khi cụ Đốc vào dạy học và làm việc trong Biên Hòa cụ Xuất cũng đi theo bố vào trong đó và ngao du khắp các tỉnh miền Nam.
Có thời gian cụ Tú còn đi sứ sang các nước láng giềng như Campuchia, Lào, Thái Lan... và tên cụ cũng biệt tăm từ đó. Cụ Đốc sau khi nghỉ ngơi đã quay trở lại sống những ngày cuối đời và mất tại Thanh Oai. Hiện mộ cụ vẫn được con cháu nhang khói. Tuy nhiên, con cả cụ Đốc là Tú Xuất thì biệt tăm mất dạng.
Ông Hảo tiết lộ: Có người nói Ba Giai bị Pháp chém đầu, mai táng đúng ở Thanh Oai (quê Tú Xuất); còn Tú Xuất có thể đi chơi ở nước ngoài và mất bên đó, nên mộ cụ không thể tìm thấy. Trong gia phả dòng tộc Nguyễn Đình, cụ Đốc được ghi chép rất rõ, không hiểu sao cụ Tú Xuất lại chỉ sơ qua có vài dòng. Hiện nay, anh Nguyễn Đình Dũng đã dành hẳn tầng hai nhà mình làm chỗ thờ cụ Đốc và cụ Tú Xuất, một sự kính trọng rất lớn.
Thế nhưng, điều anh Dũng cũng như những người trong họ day dứt là không tìm thấy mộ Tú Xuất ở đâu để được nhang khói như người bố của Tú Xuất, cụ Đốc.
- Tiến Dũng