Ba que xỏ lá

- Theo dân gian kể lại, thời trước đây, có một bọn chuyên tổ chức những "trò chơi có thưởng". Đồ chơi gồm có một cái que, ba chiếc lá, mỗi lá có đính một chiếc vòng nhỏ ở cuống. Người chơi cầm cái que nhỏ xỏ vào ba vòng này.

Mỗi người chỉ xỏ một lần. Người nào xỏ một lúc cả ba lá và nhấc lên thì được lĩnh một khoản tiền khá to.

Dĩ nhiên là nếu không xỏ được thì họ sẽ mất toàn bộ số tiền đặt cược và thường đã vào chơi là thua nhẵn túi. Chính vì vậy, người ta mới gọi bọn chủ trò là bọn "ba que xỏ lá" do cái hành vi dùng que xỏ lá mang đặc sệt cách thức của bọn bịp bợm.

Từ cách thức chơi này, nhiều người cho rằng hình thức ban đầu của thành ngữ "ba que xỏ lá" là "xỏ lá ba que".

Sở dĩ có sự thay đổi này là do việc đọc chệch cho thuận miệng theo cách hài thanh, dễ đọc dễ nhớ. Thành ngữ "ba que xỏ lá" dần dần mở rộng phạm vi sử dụng. Nó dùng để chỉ tất cả những hạng người lừa lọc, bịp bợm, đểu cáng.

PGS.TS Phạm Văn Tình