GĐ CA Hà Nội nói về triển khai tàng thư ADN
- Đề tài nghiên cứu : "Bước đầu xây dựng tàng thư ADN nhận dạng cá thể trên địa bàn TP Hà Nội", do phòng Kĩ thuật hình sự - Công an TP Hà Nội thực hiện đã được hội đồng khoa học nghiệm thu. Phóng viên Bee đã có cuộc trao đổi với Thiếu tướng Nguyễn Đức Nhanh - GĐ Công an TP Hà Nội, là chủ nhiệm đề tài này về hướng triển khai thực tế trong việc điều tra tội phạm.
| TIN LIÊN QUAN |
|---|
Tàng thư ADN có nhiều mẫu vật
 |
| Thiếu tướng Nguyễn Đức Nhanh |
Xin thiếu tướng cho biết mục tiêu của việc nghiên cứu đề tài này ?
Mục tiêu tổng quan là bước đầu xây dựng cơ sở dữ liệu nhận dạng cá thể người thông qua kiểu gene phục vụ cho công tác giám định hình sự, đi vào chiều sâu hơn phục vụ hữu hiệu công tác nghiệp vụ công an.
Mục tiêu cụ thể là xây dựng được ngân hàng mẫu máu và ngân hàng ADN; xây dựng phần mềm quản lý kiểu gene; xây dựng cơ sở dữ liệu về sự đa hình kiểu gene và đề xuất giải pháp khả thi ứng dụng trong công tác giám định hình sự.
Thiếu tướng có thể cho biết cụ thể hơn ứng dụng của đề tài này trong công tác nghiệp vụ của công an TP Hà Nội ?
Trên địa bàn TP Hà Nội xảy ra nhiều vụ việc hết sức phức tạp, tội phạm hoạt động ngày càng tinh vi. Trước đây, chưa có điều kiện tốt về phương tiện và trình độ, việc giám định chỉ dựa vào các phương pháp truyền thống như vân tay, nhóm máu, lông tóc, vải sợi...Những phương pháp này đưa kết quả chưa có tính thuyết phục cao mà tốn nhiều thời gian công sức do cần phải sử dụng thêm các biện pháp nghiệp vụ khác.
Cụ thể, khi thu được dấu vết nghi máu ở hiện trường, qua giám định chỉ xác định đó có phải là máu hay không, máu người hay máu súc vật, nếu là máu người thì thuộc nhóm máu nào trong 4 nhóm máu chính ( A, B, AB, O).
Ngày nay, với ứng dụng công nghệ gene, cơ quan giám định kỹ thuật hình sự có thể xác định được vết máu ở hiện trường có cấu trúc gene như thế nào và của đối tượng nào để lại. Việc xác định ADN qua nhân tế bào đòi hỏi công tác khám nghiệm hiện trường phải phát hiện và thu lượm các dấu vết sinh vật như lông tóc máu, nước bọt, tinh trùng ...Yêu cầu này điều tra viên khó có thể thực hiện tốt được mà cần có sự tham gia của các giám định viên sinh học với tư cách là những nhà chuyên môn.
Vậy để xây dựng tàng thư ADN thì mẫu giám định là những mẫu phẩm sinh học gì thưa ông?
Ứng dụng kỹ thuật ADN vào công tác khoa học hình sự để xác định tội phạm, truy nguyên cá thể và xác định huyết thống cha con, là lĩnh vực luôn được hiện đại hóa và phát triển không chỉ về mặt kỹ thuật mà cả về quy mô, bởi nó đáp ứng được những yêu cầu của xã hội.
Ưu thế của giám định ADN là rất phong phú về chủng loại dấu vết, tất cả các dấu vết, mẫu vật có nguồn gốc cơ thể người (máu, lông, tóc, mô, xương, nước bọt, niêm mạc miệng... ) đều có thể sử dụng được cho giám định ADN. Mặt khác, lượng dấu vết cần giám định cần rất ít bởi độ nhậy và tính chính xác của loại giám định này.
Vẫn thiếu hành lang pháp luật
Thưa ông, liệu việc lấy máu của đối tượng nghi vấn phục vụ công tác xây dựng tàng thư ADN có gặp khó khăn gì không?
Một đối tượng vi phạm, sẽ được lấy máu phân tích kiểu gen, lưu giữ, lần sau xảy ra vụ án với những chứng cứ thu thập được ở hiện trường như máu khô, tinh trùng, mồ hôi, tóc..., các giám định viên sẽ đối chiếu với kết quả đã lưu trữ, xác định ra ngay đối tượng.
Các đối tượng có tiền án tiền sự, có nguy cơ tái phạm cần được quản lý để phục vụ cho công tác điều tra xét xử. Chính vì vậy việc xây dựng kho dữ liệu gene nhằm phục vụ công tác quản lý tội phạm và đối tượng tái phạm hiệu quả hơn.
Đã là tội phạm thì phải phục vụ quá trình điều tra. Song đòi hỏi trước tiên là phải được nhà nước luật hóa rõ ràng.
 |
| Công an Hà Nội đang điều tra hiện trường. Ảnh: An ninh Thủ đô |
Nhưng còn những người dân bình thường và những người nước ngoài thì sao thưa ông?
Ở một số nước tiên tiến cho phép mọi công dân đều có quyền được lưu trữ những thông tin sinh học của mình trong ngân hàng tàng thư. Có lẽ trước mắt, mình chỉ bắt buộc đối với đối tượng vi phạm.
Với các đối tượng vi phạm là người nước ngoài thì phải mời đại sứ quán tham gia. Họ cũng muốn làm sự thật đối với công dân nước họ bằng KHCN cao.
Việc mã hóa các các mẫu của tàng thư ADN để dễ dàng tra cứu đã được tiến hành như thế nào, thưa Thiếu tướng?
Ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng một phần mềm dạng mở có thể lưu trữ 500 ngàn đến 1 triệu cơ sở dữ liệu kiểu gene trong đó. Bộ Công an đã đồng ý cho ứng dụng thực tế, đã được chứng nhận độc quyền và được phép sử dụng trong toàn ngành.
Đã không ít các đề tài khoa học được các hội đồng đánh giá cao nhưng lại không được áp dụng vào thực tế. Thiếu tướng có thể cho biết khả năng áp dụng của đề tài này?
Đây là vấn đề quan trọng, là vấn đề tất yếu mà muốn hướng tới một xã hội văn minh thì nhất định không thể không làm. Bộ Công an, UBND TP Hà Nội, Sở Khoa học Công nghệ cũng rất quan tâm tới vấn đề này. Hy vọng sớm xây dựng được một trung tâm tàng trữ gen, hiện thực hóa mục tiêu đấu tranh, chứng minh tội phạm bằng tàng thư ADN.
Xin cảm ơn Thiếu tướng!
|
Đề tài được đánh giá xuất sắc |
|
Thiếu tướng Nguyễn Đức Nhanh cho biết: Ngày 14/9/2009, sau hơn hai năm nghiên cứu rất nghiêm túc và công phu, nhóm thực hiện đề tài đã có buổi báo cáo nghiệm thu chính thức tổng kết đề tài trước hội đồng khoa học. Hội đồng đã cho số điểm xuất sắc (9,56). Các thành viên trong hội đồng đều nhận định: đề tài có phương pháp nghiên cứu khoa học hợp lý, sử dụng công nghệ hiện đại có độ tin cậy cao, thuận tiện cho người sử dụng. |
Việt Nga ( thực hiện)