Copenhagen: Nhìn lại một tuần đàm phán

- Khoảng 968 nhà hoạt động vì khí hậu thế giới đã bị bắt giữ trong một cuộc biểu tình quy mô lớn diễn ra tại Copenhagen ngày 12/12 sau khi đụng đột với cảnh sát vì phá hoại cửa sổ. Ít nhất hai công dân người Anh đã bị trục xuất khỏi Đan Mạch do bị cáo buộc sỉ nhục cảnh sát và thực hiện hành vi phá hoại.

TIN LIÊN QUAN
Copenhagen: Nước giàu có quyền thải gấp đôi khí CO2? Copenhagen hoài nghi việc cải thiện khí hậu Từ Copenhagen nhìn về biến đổi khí hậu ở Việt Nam Copenhagen cảnh báo gia tăng nhiệt độ kỷ lục năm 2010 Hội nghị Copenhagen: Tin vui từ Hoa Kỳ

Ước tính trong ngày, có khoảng 100.000 người từ  khắp nơi trên thế giới đã tham gia biểu tình trên các đường phố của Đan Mạch. Trong số đó bao gồm cả nữ diễn viên người Anh Helen Baxendale và nhà thiết kế thời trang Đan Mạch Helena Christense.

 

Phần lớn các cuộc biểu tình ban ngày diễn ra trong không khí hoà bình. Tình hình chỉ trở nên hỗn loạn vào lúc chiều muộn khi xuất hiện hàng trăm thanh niên mặc quần áo đen dùng gạch đá ném vỡ cửa sổ của các toà nhà thuộc trung tâm thành phố.

 

 Các cuộc biểu tình nổ ra trong giai đoạn diễn ra cao trào của các cuộc đàm phán khi các mục tiêu của hội nghị đạt được lại không thể đảo ngược được mối hiểm hoạ từ biến đổi khí hậu mà các nhà khoa học đã đưa ra cảnh báo trước đó.

 

Những người biểu tình giơ cao khẩu hiệu và kêu gọi các nước giàu cam kết giảm nhiều lượng khí thải hơn nữa và đồng thời thực hiện cam kết phân bổ nguồn hỗ trợ tài chính và công nghệ giúp các quốc gia đang phát triển thích ứng với biến đổi khí hậu.

Một số thoả thuận nổi bật đã đạt được trong tuần đầu của Hội nghị

Bản dự thảo thoả thuận chính thức đầu tiên về Chống biến đổi khí hậu đã được thành lập vào hôm 11/12. Thoả thuận đặt mục tiêu giữ cho nhiệt độ Trái Đất không tăng quá 1,5 độ C hoặc 2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Các nước châu Phi và đảo quốc nhỏ ủng hộ mục tiêu 1,5 độ C trong khi các nước công nghiệp giàu có và các nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil ủng hộ mục tiêu 2 độ C. Bản dự thảo cũng yêu cầu các quốc gia phát triển phải cắt giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính ít nhất 25% so với năm 1990 trước năm 2020 và ít nhất 50% tính đến năm 2050.

Lãnh đạo Liên minh châu Âu cũng đã cam kết sẽ dành 10,6 tỷ đô la mỗi năm từ 2010-2012 để giúp các quốc gia đang phát triển trong cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu và ấm nóng toàn cầu, tăng gấp 3 lần so với dự kiến trước đó. Đồng thời EU cũng cam kết giảm 30% lượng khí thải từ nay cho tới năm 2020.

Anh, Pháp và Đức mỗi nước sẽ đóng góp 20% số tiền cho quỹ khí hậu. Anh cam kết góp khoảng 650 triệu đô la mỗi năm cho quỹ. Pháp và Đức mỗi nước đóng góp 622 triệu đô la mỗi năm.

Mỹ cam kết sẽ hỗ trợ tài chính cho các nước nghèo nhưng không bao gồm Trung Quốc bởi lý do nước này là nền kinh tế phát triển có nguồn dự trữ ngoại tệ lớn. Phía Trung Quốc cũng đã đáp trả bằng chỉ trích rằng đây là một quyết đnh "thiếu khôn ngoan" và "vô trách nhiệm".

Australia, nước có lượng khí thải lớn nhất thế giới tính theo đầu người, cho biết sẽ hỗ trợ tài chính giúp các nước đang phát triển đối phó với biến đổi khí hậu, nhưng chỉ có kế hoạch cắt giảm khí thải ở mức từ 5-25% vào năm 2020 so với năm 2000.

Sẽ còn nhiều tranh cãi trong tuần này

Các cuộc hội thảo sẽ còn nhiều căng thẳng hơn nữa trong tuần tới khi các mẫu thuẫn về nguồn tài chính phân bổ và các cam kết cắt giảm lượng khí thải vẫn chưa làm hài lòng các thành viên của hội nghị và các nhà hoạt động vì khí hậu.

Số tiền 10,6 tỷ đô la mà EU cam kết hỗ trợ các nước nghèo đối phó với biến đổi khí hậu vẫn là một con số chưa thấm vào đâu so với những thiệt hại mà các quốc gia này phải gánh chịu vì biến đổi khí hậu. Trong khi đó, các nước thành viên của EU hiện vẫn chưa thoả thuận với nhau được số tiền cụ thể mà họ sẽ phải đóng góp.

Các thoả thuận gay go nhất là liên quan tới hạn mức cắt giảm khí thải đối với các nền kinh tế mới nổi. Trong khi bản dự thảo đề ra mục tiêu cắt giảm khí thải là 50%, 80% và 90% thì các thoả thuận ban đầu chỉ đạt được là từ 25-40%. Các nước công nghiệp chỉ ủng hộ mục tiêu 50%, trong khi Trung Quốc  là quốc gia có lượng khí thải đứng hàng đầu thế giới lại không ủng hộ bất kỳ mục tiêu nào trong số 3 mục tiêu trên. Trước đó, Trung Quốc đưa ra cam kết là giảm 20% lượng khí thải nhà kính, còn Hoa Kỳ  đứng thứ 2 chỉ cam kết giảm 17%.

 

Trung Quốc tự nguyện cam kết hạn chế khí thải nhưng không muốn bị ràng buộc vào một hiệp ước quốc tế. Theo quan điểm của Bắc Kinh, Mỹ và các nước giầu có khác phải chịu phần lớn trách nhiệm cắt giảm khí thải và bất kỳ một thoả thuận nào tại Copenhagen đều phải tính đến trình độ phát triển của các nước tham gia.

 

Thế giới sẽ tiếp tục theo dõi các cuộc đàm phán trong tuần này tại hội nghị để có được bản dự thảo thống nhất và thực sự hiệu quả trong cuộc đấu tranh với biến đổi khí hậu sẽ được các bên tham gia hội đàm ký kết vào ngày 18/12.