Từ Copenhagen nhìn về biến đổi khí hậu ở Việt Nam
- Thế giới đang tiếp tục nóng lên trước những diễn biến của Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu do Liên Hợp Quốc chủ trì từ ngày 7 - 18/12 tại Copenhagen (Đan Mạch). Những con số mới nhất từ kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng mới công bố trong năm 2009 cho thấy, biến đổi khí hậu (BĐKH) không còn ở đâu xa mà đã và đang hiện hữu ở nước ta.
| TIN LIÊN QUAN |
|---|
Nhiệt độ mùa đông tăng nhanh hơn nhiệt độ mùa hè. Trong 50 năm qua (1958 - 2007), nhiệt độ trung bình năm ở Việt Nam đã tăng từ 0,5 - 0,7 độ C. Nhiệt độ mùa đông tăng nhanh hơn nhiệt độ mùa hè và nhiệt độ ở các vùng khí hậu phía Bắc tăng nhanh hơn ở các vùng khí hậu phía Nam.
Lượng mưa năm trong 50 năm qua (1958 - 2007) đã giảm khoảng 2%. Lượng mưa năm giảm ở các vùng khí hậu phía Bắc và tăng ở các vùng khí hậu phía Nam. Số đợt không khí lạnh ảnh hưởng tới Việt Nam giảm đi rõ rệt trong 2 thập kỷ qua.
Các biểu hiện dị thường xuất hiện thường xuyên, ví dụ đợt không khí lạnh gây rét đậm, rét hại kéo dài 38 ngày trong tháng 1 - 2/2008 ở Bắc Bộ. Quỹ đạo bão có dấu hiệu dịch chuyển dần về phía Nam và mùa bão kết thúc muộn hơn, nhiều cơn có đường đi dị thường hơn.
 |
| Chân cầu Chương Dương không còn nước |
Tốc độ nước biển dâng ở Việt Nam là khoảng 3mm/năm. Đây là kết quả từ các số liệu quan trắc tại các trạm hải văn dọc ven biển Việt Nam từ năm 1993 - 2008.
Vào cuối thế kỷ XXI, nhiệt độ ở nước ta có thể tăng 2,3 độ C so với trung bình thời kỳ 1980 - 1999. Mức tăng nhiệt độ dao động từ 1,6 - 2,8 độ C ở các vùng khí hậu khác nhau. Nhiệt độ ở các vùng phía Bắc và Bắc Trung Bộ tăng nhanh hơn so với nhiệt độ ở các vùng khí hậu phía Nam. Tại mỗi vùng thì nhiệt độ mùa đông tăng nhanh hơn nhiệt độ mùa hè.
Mực nước biển có thể dâng thêm khoảng 30cm vào giữa thế kỷ XXI và đến cuối thế kỷ XXI mực nước biển có thể dâng thêm khoảng 75cm so với thời kỳ 1980 - 1990.
12,2% diện tích đất là nơi cư trú của 23% dân số có thể bị mất nếu nhiệt độ tăng 2 độ C, mực nước biển dâng 1m.
Khoảng 45% diện tích đất của khu vực đồng bằng sông Cửu Long có nguy cơ bị nhiễm mặn cực độ và gây thiệt hại mùa màng nghiêm trọng do lũ lụt và úng (tài sản ước tính lên tới 17 tỷ USD) nếu mực nước biển dâng như dự báo vào năm 2030.
| Mực nước biển dâng sẽ làm mất đi một vùng đất thấp rộng lớn, các hệ sinh thái đất ngập nước. Ngoài ra, nhiệt độ tăng sẽ làm thay đổi vùng phân bố và cấu trúc quần xã sinh vật của nhiều hệ sinh thái (HST) khiến các loài nhiệt đới sẽ giảm đi và có xu hướng chuyển dịch lên các đới và vĩ độ cao hơn trong các HST trên cạn, các loài ôn đới sẽ giảm đi. Đặc biệt, qua sự thay đổi nhiệt độ nước và mực nước làm thay đổi lớn tới thời tiết (chế độ mưa, bão, hạn hán, cháy rừng, El - Nino...). Bão, sóng nhiệt, lũ lụt, hỏa hoạn và những thay đổi điều kiện sinh thái khác sẽ dẫn tới các thảm họa chết người, ốm đau, thương tích, suy dinh dưỡng và các bệnh dịch mới, nhất là các bệnh do vectơ truyền có tỷ lệ tử vong cao. GS.TSKH Trương Quang Học (Hội Bảo vệ Thiên nhiên & Môi trường Việt Nam) |
Sơn Hà (ghi)