Chỉ cần chặt 1.000ha thông đã vi phạm NQ 66 của QH
- Xét về kinh tế và nhiều bài toán khác, đề án chặt 52.000ha rừng thông của tỉnh Lâm Đồng có thể cái mất sẽ nhiều hơn cái được. Có những điều mất đi còn lấy lại được, nhưng môi trường mất đi thì sự trả giá sẽ ảnh hưởng qua nhiều thế hệ - đó là ý kiến của PGS.TS Nguyễn Đăng Vang, phó chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT Quốc hội.
Cảm giác đầu tiên của ông khi nghe thông tin về đề án chặt 52.000ha rừng của Lâm Đồng là gì?
 |
Ngoài ra, hơn thế nữa, thông Đà Lạt còn có những giống quý hiếm cần được ưu tiên bảo vệ. Cần biết rằng, ở độ cao 800 - 1.400m, việc trồng rừng là rất khó, và thông là một trong số ít những giống cây chịu được độ cao này. Những cây thông giống mới phải trồng 30 năm mới khai thác được, còn những giống cũ thì phải mất 50 năm trở lên. Có nhiều cây thông Đà Lạt 60 đến 100 năm tuổi đang tạo nên cảnh quan rất đẹp cho vùng nên càng không có lý do gì để chúng ta chặt chúng đi.
Nhưng thưa ông, trong dự án người ta cũng có nói đến phương án trồng thay thế?
Theo như dự tính, đối với giống thông mới, sau khoảng thời gian 30 năm, ta thu được một lượng tiền là 150 triệu đồng/ha. Như vậy, mỗi năm 1ha rừng chỉ cho thu nhập 5 triệu đồng. Rõ ràng, với bài toán kinh tế trên, để kinh doanh rừng thuần túy lấy gỗ là không hiệu quả. Còn xét những bài toán khác như ảnh hưởng đến du lịch, đất Đà Lạt mất giá... chính là những mất mát mà chúng ta không thể tính bằng tiền.
Vậy, ta có nên đánh đổi?
Đó là việc thay đổi khí hậu. Mất rừng, khí hậu trong vùng này sẽ nóng lên. Hiện một số khu vực Tây Nguyên cũng có đề án tương tự xin chuyển đổi mục đích sử dụng rừng vừa có chỉ đạo của Thủ tướng yêu cầu dừng lại. Bộ NN&PTNT cũng đã thảo luận với Ủy ban KHCN&MT của Quốc hội để bàn về vấn đề này nhưng do chưa có hồ sơ dự án đầu tư theo quy định của Quốc hội nên chưa được bàn đến.
Thưa ông, để có một khu rừng nhiều năm tuổi với diện tích lớn đến 52.000ha thì việc ra quyết định “chặt để trồng mới” liệu có quá hấp tấp không?
Đầu tiên hãy nói về mặt pháp lý, phải căn cứ vào Nghị quyết của Quốc hội, số 66/2006/QH11 ngày 29/6/2006 về dự án, công trình quan trọng quốc gia trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư xây dựng. Nghị quyết này có hiệu lực từ 1/10/2006, nghĩa là đã hơn 2 năm rồi.
Theo Nghị quyết này, nếu chặt 1.000ha rừng sản xuất thì phải trình Quốc hội. Ở đây, xin lưu ý là không phải tỉnh trình hay Bộ NN&PTNT trình mà phải do Chính phủ trình Quốc hội. Hồ sơ dự án bao gồm 4 nội dung: Tờ trình của Chính phủ, báo cáo tiền khả thi, báo cáo của Hội đồng thẩm định Nhà nước và tài liệu khác có liên quan. Hồ sơ của Chính phủ về đề án này phải được cơ quan có liên quan của Quốc hội thẩm tra.
Dự án chặt 52.000ha rừng ở Lâm Đồng là rất lớn so với 1.000ha. Hồ sơ này phải được gửi chậm nhất là 60 ngày trước ngày khai mạc kỳ họp Quốc hội. Tức là, kỳ họp lần này họp ngày 16/10 thì hồ sơ này phải được gửi trước ngày 16/8. Sau khi thẩm định, Quốc hội sẽ ra Nghị quyết về điều này. Nếu dự án được thông qua thì hằng năm Quốc hội vẫn có giám sát kiểm tra. Tuy nhiên, hiện nay, tôi chưa thấy có hồ sơ về đề án này được trình.
Lý giải của một đồng chí lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng cho rằng, 52.000ha rừng này do là rừng sản xuất, lại không đem lại hiệu quả, chỗ có cây chỗ không. Bên cạnh đó, họ cũng áp dụng kinh nghiệm của một dự án tương tự của Đức tài trợ đã đem lại kết quả. Hơn nữa, vị lãnh đạo này cũng cho biết, đề án dựa trên những khảo sát của ngành lâm nghiệp lấy ý kiến của các nhà khoa học rồi và trên hết đã được sự nhất trí của thường vụ Tỉnh ủy.
Lý giải đó chỉ để nội bộ biết với nhau, còn về mặt pháp lý, như đã nói ở trên, thì dù với lý do gì cũng không được phép làm khi dự án chưa được Quốc hội phê duyệt. Vị lãnh đạo trên có thể đồng ý vì nội bộ cần sự thống nhất. Tuy nhiên, mỗi người có thể đưa ra ý kiến của riêng mình nên theo tôi, nếu như lấy ý kiến những người dân Lâm Đồng thì khả năng họ không đồng tình là rất cao. Bản thân tôi cũng không đồng tình.
Vì cho dù chỉ chặt 1.000ha rừng sản xuất là đã vi phạm Nghị quyết số 66/2006/QH11 của Quốc hội trong khi dự án này có tới 52.000ha. Hiện nay, Ủy ban KHCN&MT được Quốc hội giao nhiệm vụ giám sát những công trình quan trọng quốc gia như nhà máy lọc dầu Dung Quất, đường Hồ Chí Minh, thủy điện Sơn La, dự án trồng mới 5 triệu ha rừng... Đề án này cũng vậy, nếu được Quốc hội giao, Ủy ban sẽ dựa vào ý kiến của Hội đồng thẩm định của Chính phủ và của Quốc hội để có những đánh giá hợp lý. Tuy dự án chưa được trình nhưng việc chặt 52.000ha rừng thông của tỉnh Lâm Đồng rất cần được cân nhắc một cách thận trọng.
Ông có cho rằng, tỉnh vô tình không biết đến quy trình này hay họ cố tình không biết?
Tôi cho rằng, có trường hợp luật pháp là có nhưng việc vận dụng, thực thi luật pháp đó vào thực tế không đúng quy định của pháp luật. Mục đích muốn phát triển kinh tế là tốt nhưng chúng ta phải lựa chọn những bước đi thích hợp, đảm bảo phát triển bền vững với nguyên tắc: Tăng trưởng kinh tế cao, đảm bảo công bằng xã hội và bảo vệ môi trường. Ở đây, rõ ràng môi trường của Đà Lạt - thành phố ngàn thông là rất cần được bảo vệ.
Xin cảm ơn ông!
- Lê Hạnh (thực hiện)