"Xã trời đánh" trên đỉnh Trường Sơn

 - Không trừ một cái gì, từ người cho đến vật đều bị thiên lôi giáng đòn. Người chết cũng có, trâu bò chết không đếm xuể, cây cối, làng mạc tang thương… và đồ điện cháy sạch sau mỗi trận mưa đi qua. Có mưa thì người dân không một ai dám ra khỏi nhà. Đó là lời kể của người dân sống trên đỉnh Trường Sơn.

"Huyện sét đánh" đó là huyện miền núi A Lưới nằm ở phía Tây tỉnh Thừa Thiên - Huế. Hàng năm cứ vào độ tháng 4 đến cuối tháng 7 âm lịch, hiện tượng sét đánh xảy ra liên tục, đặc biệt là tại xã Đông Sơn.

Thoát chết dưới lưỡi búa thiên lôi

Từ TP Huế theo QL 49 đi hơn 70km về huyện A Lưới, khi đặt chân đến ngã ba Bốt Đỏ (xã Phú Vinh), hỏi về "xã trời đánh” của huyện, anh Hồ Văn Long lên tiếng: “Trước đây, ngã ba Bốt Đỏ là nơi sét đánh nhiều nhất huyện nhưng mấy năm trở lại đây có nhiều cột sóng điện thoại, cột điện cao thế… dựng lên nên sét đánh ít hẳn. Ở huyện này, nơi mô trời cũng đánh nhưng "xã trời đánh” nhiều nhất là Đông Sơn”.

Tháng 6/2006, anh Quỳnh Nuôi (32 tuổi) ở bản Chai, xã Đông Sơn trong khi đang ngồi cùng vợ nướng sắn thì bỗng có tiếng xẹt xẹt phát ra, Quỳnh Nuôi bị sét đánh ngất tại chỗ, khắp cơ thể bị cháy sém, được đưa đi trạm xá cấp cứu, phải 3 giờ sau mới tỉnh dậy. Người vợ may mắn không bị sét đánh. Được ông trời tha mạng, nay Nuôi có lớn mà không có khôn, anh sống qua ngày nhờ vợ chăm sóc.

Được ông trời tha mạng, nay Quỳnh Nuôi có lớn mà không có khôn, anh sống qua ngày nhờ vợ chăm sóc.

Ở xã Đông Sơn còn nhiều người thoát chết dưới lưỡi búa thiên lôi giống anh Nuôi. Tháng 4/2008, chị Kăn Mười Hai, bản Ta Vai đi làm dưới trời mưa to. Mặc dù chồng khuyên ngăn nhưng vì tranh thủ có nước để cấy lúa, chị vẫn mang cuốc ra ruộng. Chỉ một lúc sau, chị bị thiên lôi giáng đòn. Thấy hơn 2 giờ trôi qua mà vợ chưa về, chồng chị Hai chạy ra ruộng thì thấy vợ nằm giữa ruộng, áo quần bị cháy hết. Chị Hai được đưa đi Bệnh viện A Lưới cấp cứu, may mà thoát chết.

Đáng thương nhất là trường hợp của em Hồ Thị Vây (17 tuổi), bị câm điếc bẩm sinh, ở thôn A Xam. Hồi năm 2007, Vây đang ngồi trong nhà thì bị sét đánh, người cháy đen. Người thân đã khóc than chuẩn bị quan tài để mai táng Vây. Sau một buổi nằm bất tỉnh, Vây đã sống lại nhưng đã không còn là người bình thường.  

Tại "xã trời đánh” Đông Sơn, trước đây hiện tượng sét đánh hiếm khi xảy ra. Kể từ năm 2006, cột thu phát sóng truyền hình, phát thanh cho các xã vùng biên được xây dựng thì ông trời liên tục giáng đòn.

Hồ Giăng Nghinh, Chủ tịch xã Đông Sơn cho biết: Do xây dựng hệ thống chống sét cột thu phát sóng không đúng kỹ thuật nên xã bị sét đánh liên tục

Năm 2007, trạm thu phát sóng đã bị đánh sập hoàn toàn, sửa mất 60 triệu đồng. Họa vô đơn chí, tháng 7/2009, trạm này lại bị đánh sập và nay đã bị tê liệt vì không có tiền sửa  Ông Hồ Giăng Nghinh, Chủ tịch xã Đông Sơn than: “Lợi đâu chẳng có, từ khi cột thu phát sóng được xây dựng, đã trở thành cái họa cho xã. Theo tôi, do xây dựng hệ thống chống sét không đúng kỹ thuật nên mới có tình trạng này”.

Ông Nghinh cho biết thêm: “Hiện ở xã chưa có người chết vì sét đánh nhưng trâu, bò chết, đồ điện, nhà cửa bị thiêu rụi thì không điếm xuể. Mỗi năm trên địa bàn xã ít nhất cũng có 5 con trâu, bò bị sét đánh chết, một vài ngôi nhà thiêu rụi, còn tivi hỏng... thì nhiều lắm”.

Cung đường "trời đánh"

Ngoài xã Đông Sơn, ở địa bàn huyện A Lưới nói chung, chẳng nơi nào thoát được sự để ý của thiên lôi. Cứ vào mùa mưa là xã nào cũng có người bị sét đánh, trâu bò chết, nhà cửa, đồ điện… bị thiêu rụi.

3 năm về trước, gia đình anh Nguyễn Văn Trọng (ở khu vực 4, thị trấn A Lưới) bị sét đánh, thiêu rụi hoàn toàn một ngôi nhà cấp bốn. May mắn lúc đó không có ai ở nhà.

Vào năm 2000, chị Hồ Thị Liên ở xã Hồng Vân trên đường đi rẫy về thị bị sét đánh chết tại chỗ. Anh Hồ Văn Hùng, thôn A Năm cho biết: “Ở đây giờ có mưa, người, trâu bò…đều phải ở trong nhà, đóng cầu dao điện”.

Trụ sở UBND xã Đông Sơn bị sét đánh vỡ trụ

Mỗi khi có mưa, nhiều khu vực tại huyện A Lưới, người dân không dám ra khỏi nhà, nhất là trên cung đường mòn Hồ Chí Minh từ ngã ba Bốt Đỏ kéo dài cho đến giáp tỉnh Quảng Nam. Cứ có mưa là không một ai dám lưu thông trên cung đường “trời đánh” này, vì có nhiều người suýt mất mạng.

“Tháng 5 vừa rồi, trong lúc trời bắt đầu mưa nhưng vì việc gấp quá, tôi không trú ẩn mà đánh liều chạy xe máy từ xã Hương Lâm về thị trấn. Mới đi được một đoạn nghe xẹt xẹt, rứa là xe máy bị cháy bugi. Tôi phải bỏ xe chạy vào nhà dân trốn”, anh Hồ Văn Minh (xã A Ngo) kể.

Sét đánh trở thành nỗi sợ hãi “truyền kiếp” của người dân sống ở vùng biên giới trên đỉnh Trường Sơn này. Ông Ngọc Hữu Hà (57 tuổi), xã Đông Sơn tâm sự: “Tôi đi chiến đấu nhiều nơi, chứng kiến tiếng bom đạn, cái chết không biết thế nào là sợ, nhưng mấy năm trở lại đây, sét đánh liên tục sợ lắm”.

Nguyên nhân do đâu?

Về hiện tượng sét đánh thường xuyên và A Lưới trở thành huyện bị sét đánh nhiều nhất tỉnh Thừa Thiên - Huế, ông Trịnh Huy Sơn - Phó trưởng phòng Công thương huyện A Lưới - một người nhiều năm theo dõi, nghiên cứu sét đánh - giải thích:

“Đó là do huyện A Lưới nằm trên đỉnh Trường Sơn, có độ cao trung bình là 600m, cao tối đa trên 1.700m. Đây là vùng có lượng mưa lớn, độ ẩm cao. Ngoài ra, vùng còn là ranh giới giữa hai luồng khí hậu Việt Nam và Lào (Việt Nam mưa, Lào nắng).

A Lưới xảy ra hiện tượng sét đánh nhiều còn do địa hình huyện là một khu vực thung lũng rộng lớn nhất ở dãy Trường Sơn. Ở đây thường có những đám mây chứa điện tích dương do mưa, độ ẩm cao tạo thành. Vào mùa mưa, gió sẽ đưa những đám mây đi và va đập với đồi núi. Bên cạnh đó, khoảng cách giữa các đám mây với mặt đất gần hơn so với các vùng khác nên dẫn đến hiện tượng sét đánh nhiều”.

Về việc ngã ba Bốt Đỏ bị trời đánh nhiều nhất huyện, ông Sơn cho hay: “Đây là khu vực bị hai khe núi ép lại nên thung lũng này phải chịu đòn nhiều.

Còn xã Đông Sơn, đây là một vùng có địa hình bằng phẳng, núi rất ít. Hiện tượng sét xảy ra nhiều là rất lạ. Việc xây dựng hệ thống chống sét không đúng kỹ thuật có thể dẫn tới việc “giơ cái đầu cho nó đánh”, vì đây là nơi thu sét cả vùng, nếu thu mà không phát được thì bị sét đánh liên tục. Tại xã Đông Sơn, chúng tôi sẽ làm hồ sơ và tiến hành kiểm tra lại hệ thống chống sét của cột thu phát sóng này”.

Ông Nguyễn Đức Phong - Trưởng phòng Công thương huyện A Lưới cho biết: "Trên địa bàn huyện, hệ thống chống sét đều nhờ vào cột thu phát sóng của truyền hình, phát thanh, điện thoại, cột điện cao thế, nhà cao tầng… Để sét đánh không còn là nỗi sợ hãi của người dân thì trên địa bàn huyện cần 5 đến 6 cột chống sét. Về việc sét đánh nhiều ở đây, chúng tôi loại trừ khả năng ở dưới lòng đất có khoáng sản”.

Đắc Thành