Tăng viện phí để có thể tăng trợ giá cho người nghèo?
- Theo chuyên gia kinh tế Bùi Văn, các chính phủ đều cố gắng giảm trợ giá người giàu, thậm chí thu phí người giàu để có thể tăng trợ giá cho người nghèo. Và ông hiểu mục đích tăng viện phí là như vậy.
TIN LIÊN QUAN
LTS: Trong nhiều ngày qua, các phương tiện thông tin đại chúng đã đăng tải về dự thảo tăng viện phí của Bộ Y tế và ngay lập tức, nó bị đại bộ phận người dân phản đối bởi sự “nhảy vọt” giá quá “sốc”. Phóng viên Bee đã trao đổi vấn đề này với các chuyên gia y tế và kinh tế.
Chuyên gia kinh tế Bùi Văn: Tăng viện phí người giàu, giảm cho người nghèo!
Thứ nhất, phải khẳng định y tế có một tính chất mà kinh tế học gọi là ngoại tác tích cực. Tác động của dịch vụ y tế không chỉ gói trong phạm vi người chữa bệnh và người được chữa bệnh, mà còn tác động đến cả cộng đồng xung quanh. Vì vậy, chắc chắn y tế phải được Nhà nước trợ giá.
Tuy nhiên, thứ hai, do Nhà nước trợ giá nên đã từng có thời tất cả mọi người vào bệnh viện hưởng mức dịch vụ như nhau. Chúng ta đã chấp nhận, ít nhất trong giai đoạn hiện nay, xã hội có phân hóa giàu nghèo. Các chính phủ đều cố gắng giảm trợ giá người giàu, thậm chí thu phí người giàu để có thể tăng trợ giá cho người nghèo. Tôi hiểu mục đích tăng viện phí là như vậy.
Thứ ba, có những khoản viện phí hiện đã trở nên vô lý do 15 năm qua không thay đổi. Trong khi đó, chỉ số giá chỉ trong 5 năm, từ 2005 đến nay, đã tăng hơn gấp rưỡi. Duy trì một mức phí vô lý sẽ làm ảnh hưởng đến ý nghĩa và mục tiêu của việc thu phí. Ví dụ, nghe nói phí khám bệnh từ 3.000 – 5.000 đồng, vậy là thấp hơn cả phí giữ xe. Quan hệ và tâm lý của người bệnh và bác sĩ cũng bị ảnh hưởng sai lệch bởi những vô lý như vậy.
Thứ tư, không thể kỳ vọng tăng viện phí sẽ tăng chất lượng dịch vụ tương ứng. Khó khăn của bệnh viện là số bác sĩ và số giường bệnh, hai điều mà không thể tăng ngay lập tức sau ngày tăng phí. Đồng thời, phần lớn chi phí y tế vẫn do Nhà nước trợ giá, nên tăng viện phí không có nghĩa ngân sách của các bệnh viện tăng cùng tỷ lệ như vậy.
Thứ năm, không chỉ tăng viện phí mà bất kỳ loại phí nào cũng luôn luôn là một câu chuyện nhạy cảm về dư luận xã hội. Kể từ khoản nhỏ như phí xe vào nội thành, đến khoản lớn như phí nhà đất… Muốn chương trình tăng phí thành công, ngành y tế phải hết sức minh bạch và cầu thị, để đạt được sự đồng thuận. Nhiều khi tác động tâm lý do tăng phí còn cao hơn tác động thực chất của tăng phí.
 |
| Ngành y tế phải hết sức minh bạch và cầu thị, để đạt được sự đồng thuận |
TS. Lê Nhân Phượng - chuyên gia y tế cộng đồng, Trưởng Đại diện của tổ chức Atlantic Philanthropies (Mỹ) tại Việt Nam: Tăng viện phí nhưng phải giảm “phong bì”?
Một thực tế, hiện tại, hệ thống Y tế Việt Nam đang gặp vấn đề lớn là tồn tại song song hai loại phí: giá viện phí chính thức và giá ko chính thức phải chi phí khi đi khám bệnh. Giá viện phí chính thức thì thấp ngoạn mục, vẫn áp dụng theo mức giá từ năm 1995, 3.000 đồng/lần khám, 18.000 đồng/giường bệnh/ngày.
 |
| Ông Lê Nhân Phượng |
Thế nhưng, khi người dân đến bệnh viện khám, để được y tá thay băng cẩn thận, người nhà lại phải “phong bì”, mỗi phụ sản lên bàn đẻ đều phải giúi cho bác sĩ một cái phong bì “nặng nặng”. Vậy nên, xem ra, cứ bảo viện phí ở Việt Nam thấp đấy, nhưng chi phí người dân đi khám chữa bệnh từ trước đến nay thì vẫn cao.
Giờ tăng viện phí, liệu những chi phí không chính thức này có biến mất không? Hay lại còn tăng thêm? Rõ ràng, người dân lo lắng không phải là vô lí!
Hơn nữa, với bản thân tôi, tôi thấy hài lòng với những bệnh viện tư nơi tôi từng đến. Không dám nói là toàn bộ các bệnh viện tư tại Việt Nam đều như vậy, nhưng ở những nơi tôi đến, chi phí khám bệnh thì cao hơn nhiều so với bệnh viện công, nhưng bù lại, không có chi phí cho cái khoản không chính thức ấy.
Qua báo đài, tôi cũng thấy việc bác sĩ nhận phong bì được đề cập đến nhiều, và lí do muôn thủa được đưa ra là do: Lương bác sĩ thấp! Thiết nghĩ, tăng viện phí là cơ hội thúc đẩy quá trình xã hội hóa y tế, nhằm góp phần làm cho hệ thống y tế tốt hơn, vậy tại sao chúng ta không đưa ra một vài mô hình để chấn chỉnh lại cái khoản chi phí không chính thức này?
Việc tăng viện phí là hợp lí và cần thiết. Thế nhưng, dự thảo tăng viện phí của Bộ Y tế đã khiến người dân “sốc” nặng bởi sự thay đổi quá lớn về chi phí (nhiều dịch vụ y tế tăng từ 10 – 70 lần) trong khi Bộ Y tế lại không giải thích rõ ràng về quá trình nghiên cứu để đi đến dự thảo tăng viện phí này. Cụ thể, phần viện phí tăng sẽ được bổ sung vào những khâu nào... Vì thế, người dân lại càng hoang mang và không được thuyết phục.
Ngoài ra, nhà nước cũng cần có những chính sách hỗ trợ riêng dành cho người nghèo vì 70% bệnh nhân vẫn là những người có thu nhập thấp, lên bệnh viện khám bệnh trong tình trạng tiền tàu xe đắt đỏ, phải thuê trọ để nghỉ ngơi...
Lương Bích Ngọc - Hải Yến