Không lạm dụng truyền dịch cho trẻ

- Với tỷ lệ 5g đường/100ml dung dịch thì việc truyền cho trẻ một chai Glucose 5% cũng chỉ tương đương với việc cho trẻ uống gần… 1 thìa đường, tương tự, truyền một chai Lactate Ringer chưa bằng uống một gói oresol…

 

Thời tiết chuyển mùa, tỷ lệ trẻ bị sốt do virus đang tăng lên. Nhiều phụ huynh cứ thấy con bị sốt là đưa đi truyền dịch để... hạ sốt.

"Mốt" truyền dịch

Theo TS. Nguyễn Tiến Dũng, Phó Trưởng khoa Nhi - BV Bạch Mai thì chưa có tài liệu khoa học nào chứng minh rằng truyền dịch cho trẻ bị sốt virus sẽ làm hạ nhiệt. Nhưng nhiều phụ huynh cho rằng, con bị sốt phải truyền dịch mới tốt. Cứ thấy con  sốt là họ đã chủ động "xin" truyền dịch cho con dù không có chỉ định, thậm chí còn gây sức ép với bác sĩ.

Ba loại dịch được truyền phổ biến hiện nay là dung dịch đường, nước muối và dung dịch tổng hợp nhiều chất điện giải. Thế nhưng khi truyền dịch, nước, muối và các chất điện giải này được đưa vào cơ thể không phải là nhiều.

 

Chưa có tài liệu khoa học nào chứng minh truyền dịch cho trẻ bị sốt virus sẽ làm hạ nhiệt - Ảnh KH&ĐS

 

Với tỷ lệ 5g đường/100ml dung dịch thì việc truyền cho trẻ một chai Glucose 5% cũng chỉ tương đương với việc cho trẻ uống gần… 1 thìa đường, tương tự, truyền một chai Lactate Ringer chưa bằng uống một gói oresol…

Không những không đem lại tác dụng, truyền dịch có thể gây biến chứng nặng như nhiễm trùng, lây nhiễm các bệnh HIV/AIDS, viêm gan…

 

TS. Dũng cho biết, có nhiều trường hợp, truyền dịch cho con 2 - 3 ngày không thấy hết sốt mới vội đưa trẻ đến bệnh viện.

 

Khi đó mới "tá hoả" vì con mình bị các bệnh khác như viêm não, viêm màng não, viêm phổi... Các trường hợp này thường không được truyền dịch vì làm tăng phù não và tăng thêm gánh nặng cho phổi.

Nguy hiểm hơn, không được bác sĩ cho truyền dịch, nhiều phụ huynh lặng lẽ "ôm" con đến các cơ sở tư nhân, thậm chí tự mua dịch truyền cho con tại nhà, dễ gây ra những tai biến nghiêm trọng.

 

Nếu không có kỹ thuật tốt, quá trình thực hiện truyền dịch dễ làm vỡ tĩnh mạch của bệnh nhân. Sốc cũng là nguy cơ rất dễ xảy ra. Do vậy, việc truyền dịch phải do nhân viên y tế thực hiện ở cơ sở có đủ điều kiện cấp cứu.

Xử trí đúng khi bé sốt vi-rút

TS Dũng cho biết, sốt virus chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, vì vậy cách xử lý tốt nhất là hạ sốt, chườm hạ sốt, bù nước và điện giải. Nếu không có bội nhiễm vi khuẩn thì không nên dùng kháng sinh. Khi khỏi sốt, cần cho trẻ nghỉ ngơi thêm một thời gian trước khi đến trường.

 

Nhiều phụ huynh, con vừa dứt sốt đã bắt đi học khiến trẻ rất dễ bị sốt lại. Khi bị tái sốt, sức đề kháng của trẻ càng yếu sẽ tạo điều kiện cho vi trùng tấn công gây một số bệnh như viêm phổi, nhiễm trùng tiết niệu…

Nếu trẻ sốt từ 38,5^oC trở lên cần cho trẻ uống thuốc hạ nhiệt. Có thể dùng paracetamol hạ sốt nhưng không được dùng quá 15mg/1kg/1lần và chỉ dùng tối đa 4 lần/ngày. Ngoài ra  hạ sốt cho trẻ bằng chườm nước ấm ở nhiệt độ từ 32^oC - 35^oC.

 

Vệ sinh răng miệng trước khi ăn có ý nghĩa rất quan trọng. Khi bị nhiễm bệnh, khả năng miễn dịch giảm, răng miệng không được vệ sinh đầy đủ, siêu vi trùng càng xâm nhập mạnh. Tuyệt đối không được vệ sinh răng miệng cho trẻ ngay sau khi ăn, do cấu tạo dạ dày và thực quản của trẻ thẳng nên dễ bị nôn, trớ....

 

Chú ý theo dõi nhịp thở của trẻ. Kiểm tra nhịp thở bằng cách đặt tay vào bụng trẻ rồi đếm tần số bụng lên xuống. Nếu nhịp thở của trẻ nhanh hơn so với lứa tuổi là dấu hiệu bất thường của bệnh, rất nguy hiểm. 

 

Nếu trẻ bị sốt cao li bì, mệt mỏi, thở rên, thở gắng sức khiến các cơ co rút lại, bụng hóp vào, cảm giác như thở quá sâu là rất nguy hiểm, cần đưa ngay trẻ đến bệnh viện.

Bình thường, trẻ sốt virus có thể được chỉ định truyền dịch khi có biểu hiện nôn, tiêu chảy... khiến cơ thể không bù được các chất điện giải qua đường ăn uống. Còn nếu trẻ vẫn ăn uống được thì nên bồi phụ theo đường ăn uống vừa đơn giản và hiệu quả hơn nhiều.

 

Nên cho trẻ ăn làm nhiều bữa nhỏ với những thức ăn dễ tiêu như: sữa, súp, cháo nghiền... và không ăn no. Cho trẻ uống nhiều nước, nước cam, chanh, ăn nhiều trái cây, có thể bổ sung vitamin C hoặc pha oresol cho trẻ uống để bù nước và điện giải.