Các thế hệ tên lửa đạn đạo Jericho của Israel
- Cũng như nhiều quốc gia có nền công nghiệp quốc phòng phát triển khác trên thế giới, Israel cũng đã tiến hành các chương trình nâng cấp cải tạo loại tên lửa đạn đạo Jericho thế hệ 1 của mình, kết quả của những nỗ lực này là sự ra đời của hai thế hệ Jericho – 2 và Jericho – 3 sau này.
| TIN LIÊN QUAN |
|---|
Tên lửa Jericho-1:
![]() |
| Một cuộc thử nghiệm tên lửa đạn đạo Arrow thế hệ mới của quân đội Israel (ảnh minh họa). |
Jericho-1 (Luz YA-1 Short Range Ballistic Missile) là loại tên lửa đạn đạo tầm gần được quân đội Israel nghiên cứu và chế tạo thành công trong những năm 1960 dưới sự giúp đỡ của người Pháp. Đáng chú ý, sự giúp đỡ về công nghệ hạt nhân của Paris dưới hình thức một lò phản ứng hạt nhân mang tên Dimona thời điểm đó đã mang lại cho quân đội Israel khả năng trang bị đầu đạn hạt nhân cho loại tên lửa này.
![]() |
| Một bức ảnh hiếm hoi về tên lửa đạn đạo Jericho-1 |
Về mặt thiết kế, tên lửa đạn đạo Jericho – 1 của Israel được chế tạo dựa trên các đặc điểm kỹ thuật của tên lửa Dassault MD-600 của Pháp.
Quân đội Israel thường gọi tên lửa Jericho – 1 với biệt danh “Luz”. Jericho – 1 có thể mang các đầu đạn thông thường, hoá học và hạt nhân với tổng trọng lượng đầu đạn có thể lên đến 500 kg. Loại tên lửa này có thể được bố trí trên các xe tải chở thiết bị phóng thẳng đứng hoặc đặt trên các bệ phóng chạy trên đường ray tàu hoả.
Jericho – 1 lần đầu tiên chính thức được công khai vào cuối năm 1971. Tên lửa Jericho - 1 dài 13,4 mét; đường kính thân 0,8 mét với trọng lượng 6,5 tấn. Jericho – 1 có tầm bắn tối đa 500 km. Dự định ban đầu của quân đội Israel là trang bị đầu đạn hạt nhân cho tên lửa Jericho – 1 với sự trợ giúp của tập đoàn công nghiệp quốc phòng Dassault từ năm 1963. Năm 1965, một mẫu tên lửa mang ký hiệu MD-620 đã được chế tạo và thử nghiệm thành công.
Tuy nhiên, thời điểm này, sự trợ giúp của người Pháp đang bị ảnh hưởng bởi một lệnh cấm vận có hiệu lực từ tháng 1/1968 nên chỉ có duy nhất 12 tên lửa được cung cấp cho Israel từ Pháp.
Ngoài ra, Israel vẫn tiếp tục những nỗ lực nghiên cứu và chế tạo tên lửa Jericho -1 có khả năng mang đầu đạn hạt nhân tại nhà máy quốc phòng Beit Zachariah của nước này cho đến tận thời điểm cuối năm 1980 với tổng chi phí lên đến 1 tỷ USD.
Theo những nguồn thông tin mở, có khoảng 100 tên lửa Jericho – 1 được Israel sản xuất ra. Không có thông tin gì đề cập liệu số tên lửa này có còn trong các kho vũ khí của Israel hiện nay hay không, nhưng quân đội Israel đã từng tuyên bố đã loại bỏ tất cả các tên lửa Jericho thế hệ 1 ra khỏi trang bị của quân đội nước này từ những năm 1990.
Cũng như nhiều quốc gia có nền công nghiệp quốc phòng phát triển khác trên thế giới, Israel cũng đã tiến hành các chương trình nâng cấp cải tạo loại tên lửa đạn đạo Jericho của mình, kết quả của những nỗ lực này là sự ra đời của hai thế hệ Jericho – 2 và Jericho – 3 sau này.
Tên lửa Jericho-2:
Jericho-2 (Luz YA-3 Medium Range Ballistic Missile) là thế hệ tên lửa đạn đạo tầm trung đầu tiên sử dụng nhiên liệu rắn được người Israel nghiên cứu và chế tạo. Trong khoảng thời gian kéo dài 6 năm từ 1987 đến 1992, quân đội Israel đã tiến hành thử nghiệm trên thực địa nhiều lần đối với Jericho – 2 trước khi chính thức đưa vào trang bị trong các kho vũ khí phòng thủ chiến lược của mình.
Jericho -2 dài 14 mét; đường kính thân 1,56 mét; trọng lượng 26.000 với khả năng mang đầu đạn thông thường nặng 1000 kg hoặc đầu đạn hạt nhân công suất 1 MT (mega ton).
Jericho – 2 được trang bị động cơ phóng 2 giai đoạn. Loại tên lửa đạn đạo tầm trung này có thể được phóng đi từ hầm phóng (silo); xe tải cơ động hoặc phương tiện chuyên dụng chạy đường ray.
Đáng chú ý, các tên lửa chiến lược của Israel được cất giấu và bảo vệ rất kỹ lưỡng, hiếm khi nào giới truyền thông có thể tiếp cận được các loại vũ khí chiến lược có thể mang đầu đạn hạt nhân của Israel. Điều này có thể lý giả chính sách “kín tiếng, bí mật” của chính quyền Israel liên quan đến các vấn đề nhạy cảm.
Hơn nữa, người Israel đã từng tuyên bố Israel không muốn trở thành quốc gia đầu tiên ở Trung Đông công khai vũ khí hạt nhân ở thời điểm không cần thiết để đảm bảo tránh hiện tượng chạy đua vũ trang trong khu vực.
Tuy vậy, phần lớn các quốc gia Ả Rập quanh khu vực Trung Đông, đặc biệt là Cộng hoà Hồi giáo Iran luôn coi Israel là mối đe dọa quân sự lớn nhất tại Trung Đông. Cộng đồng Ả Rập và Hồi giáo ở khu vực này cho rằng hiện tại quân đội Do Thái Israel đã có khoảng trên 200 đầu đạn hạt nhân cất giấu trong các kho vũ khí chiến lược của mình.
Trong khi đó, chính quyền Israel luôn duy trì chính sách im lặng, không bao giờ công nhận, phủ nhận mình có sở hữu hàng trăm đầu đạn hạt nhân trong các kho vũ khí của mình.
Tên lửa Jericho – 3:
Jericho - 3 (Luz YA-3 Long Range Ballistic Missile) là tên lửa đạn đạo tầm xa vượt đại châu được cho rằng đã nằm trong kho vũ khí chiến lược của quân đội Israel bắt đầu từ năm 2008.
![]() |
| Người Palestine tập trung quanh một toà nhà bị trúng tên lửa của quân đội Israel (ảnh minh họa). |
Theo những các nguồn tin công khai, Jericho - 3 sử dụng hệ thống động cơ đẩy nhiêu liệu rắn 3 giai đoạn, có khả năng bắn đầu đạn thông thường nặng từ 1000 đến 3000 kg.
Jericho – 3 có thể được trang bị một đầu đạn hạt nhân nặng 750 kg hoặc từ 2 đến 3 đầu đạn hạt nhân công suất thấp dạng (kiểu đạn hạt nhân MIRV) cùng lúc.
Jericho - 3 vượt đại châu có trọng lượng khoảng 30.000 kg; đường kính thân rộng 1,56 mét. Về kỹ thuật, Jericho – 3 giống với tên lửa đẩy không gian chuyên dùng để phóng vệ tinh Shavit của Israel. Tầm bắn của Jericho – 3 nằm trong khoảng từ 4.800 đến 11.500 km (tương đương 2.982 đến 7.180 dặm).
Các chuyên gia kỹ thuật nhận định rằng, Jericho được phóng đến mục tiêu theo lực quán tính, còn phần đầu đạn của tên lửa được điều khiển bằng rađa để đảm bảo độ chính xác cao khi tiếp cận các mục tiêu của đối phương.
Theo một báo cáo chính thức được đệ trình lên Quốc hội Mỹ vào năm 2004, với khả năng bắn xa, mang đầu đạn hạng nặng, quân đội Israel có thể sử dụng tên lửa đạn đạo chiến lược Jericho – 3 để tấn công bất kỳ quốc gia nào ở Trung Đông, Châu Phi, Châu Á và phần lớn vùng lãnh thổ Bắc và Nam Mỹ.
|
Kiến thức về tên lửa đạn đạo |
|
Theo giải thích của Từ điển bách khoa quân sự Liên Xô, tên lửa đạn đạo hay tên lửa đường đạn (ballistic missile) đều là tên gọi chỉ chung các loại tên lửa được bắn lên theo phương thẳng đứng nhờ lực đẩy của động cơ, khi hết tác dụng của lực đẩy tên lửa bay theo quán tính (hoặc được điều khiển bằng kỹ thuật rađa, lade) đến các mục tiêu như một đầu đạn thông thường, tuân theo kỹ thuật phóng. Đường bay của tên lửa đạn đạo thường được chia làm 2 giai đoạn đó là: giai đoạn bay tích cực (bay nhờ lực đẩy của động cơ) và giai đoạn bay theo quán tính (đoạn bay dài nhất trong chu trình phóng tên lửa). Tên lửa đạn đạo được phân loại theo nhiều cách: phân loại theo cấu tạo có tên lửa một tầng, tên lửa nhiều tầng; phân loại theo kiểu động cơ có tên lửa dùng nhiên liệu lỏng, rắn và hỗn hợp; phân loại theo công dụng có tên lửa chiến thuật, chiến dịch và chiến lược; phân loại theo tầm bắn có tên lửa tầm gần (dưới 1000 km), tầm trung (từ 1000 đến 2500km) và tên lửa tầm xa vượt đại châu (>5.500 km); theo công dụng có tên lửa đạn đạo khí tượng, địa vật lý. |
Bình Nguyên


